Terug
Een aardrail controleer je door eerst visueel te inspecteren of alle aansluitingen stevig en corrosievrij zijn, en vervolgens de aardweerstand te meten met een aardmeter. Een correcte aansluiting heeft een weerstand van maximaal 1 ohm, afhankelijk van de norm die van toepassing is op jouw installatie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het controleren, meten en onderhouden van een aardrail.
Wat zijn de vereisten voor een correcte aardrail-aansluiting?
Een correcte aardrail-aansluiting voldoet aan de eisen uit NEN 1010 (de Nederlandse norm voor laagspanningsinstallaties) en vereist een lage aardweerstand, een stevig mechanisch contact en het gebruik van geschikt materiaal zoals een koperen aardrail. De verbinding moet vrij zijn van corrosie, losse bouten of beschadigde kabelisolatie.
De belangrijkste vereisten op een rij:
- Materiaaleis: gebruik bij voorkeur een koperen aardrail vanwege de hoge geleidbaarheid en corrosiebestendigheid
- Aardweerstand: maximaal 1 ohm voor de meeste industriële installaties, tenzij de norm een strengere eis stelt
- Kabeldikte: de aardgeleider moet voldoende doorsnede hebben in verhouding tot de fasegeleider
- Bevestiging: alle klemmen en bouten moeten met de juiste momentsleutel zijn aangedraaid
- Markering: de aardrail en aangesloten geleiders moeten duidelijk zijn gemarkeerd met groen-gele kleurcodering
In industriële omgevingen gelden soms aanvullende eisen vanuit de machinefabrikant of de verzekeraar. Controleer daarom altijd ook de projectspecificaties naast de geldende norm.
Welke meetinstrumenten gebruik je bij het controleren van een aardrail?
Voor het controleren van een aardrail gebruik je een aardmeter (ook wel aardweerstandsmeter of earth tester genoemd) als primair instrument. Aanvullend gebruik je een multimeter om continuïteit te meten en een momentsleutel om het aanhaalmoment van verbindingen te verifiëren.
De meest gebruikte instrumenten zijn:
- Aardweerstandsmeter: meet de weerstand van de aardverbinding ten opzichte van de referentieaarde
- Multimeter: controleert de continuïteit van de aardgeleider tussen de aardrail en het te aarden onderdeel
- Klemstroomtang: nuttig bij het meten van zwerfstromen zonder de installatie te onderbreken
- Momentsleutel: verifieert of bouten met het juiste aanhaalkoppel zijn bevestigd
- Visuele inspectielamp of endoscoop: handig bij moeilijk bereikbare aansluitingen in kabelgoten of schakelkasten
Zorg dat alle meetinstrumenten zijn gekalibreerd en voorzien van een geldig kalibratierapport. In gecertificeerde industriële omgevingen is dit een harde eis bij audits.
Hoe voer je een visuele inspectie van een aardrail uit?
Een visuele inspectie van een aardrail voer je uit door systematisch alle zichtbare onderdelen van de aardverbinding te beoordelen op slijtage, corrosie, losse verbindingen en beschadigingen. Begin bij de aardrail zelf en werk van daaruit naar alle aangesloten geleiders.
Doorloop bij de visuele inspectie de volgende stappen:
- Controleer de aardrail: kijk of de rail vrij is van roest, groene aanslag (oxidatie bij koper) of mechanische beschadiging
- Inspecteer de klemverbindingen: losse of versleten klemmen zijn direct zichtbaar als de geleider beweegt bij lichte druk
- Beoordeel de kabelisolatie: gebarsten of gescheurde isolatie nabij de aardrail wijst op thermische overbelasting of mechanische slijtage
- Controleer de kleurcodering: alle aardgeleiders moeten groen-geel zijn gemarkeerd; afwijkingen wijzen op onvakkundige aanpassingen
- Let op vreemde objecten: stof, metaalvijlsel of vocht in de nabijheid van de rail verhoogt het risico op sluiting of corrosie
Leg de bevindingen altijd schriftelijk vast. Gebruik een inspectielijst zodat je bij toekomstige controles kunt vergelijken of een situatie is verbeterd of verslechterd.
Hoe meet je de aardweerstand van een aardrail stap voor stap?
Je meet de aardweerstand van een aardrail met de driepuntsmethode: je plaatst twee hulpelektroden op een vaste afstand van de aardingselektrode en meet de weerstand die de aardmeter aangeeft. Deze methode geeft een betrouwbare waarde voor de weerstand tussen de aardrail en de referentieaarde.
Volg deze stappen voor een correcte meting:
- Ontkoppel de installatie: verbreek de verbinding tussen de aardrail en de installatie zodat je alleen de aardverbinding meet
- Plaats de hulpelektroden: sla de stroomelektrode (C) op minimaal 20 meter afstand van de aardingselektrode in de grond; plaats de spanningsmeetelektrode (P) halverwege
- Sluit de aardmeter aan: verbind de meetklemmen van de aardmeter volgens de handleiding van het instrument
- Voer de meting uit: activeer de meting en noteer de weergegeven weerstandswaarde in ohm
- Herhaal op twee extra posities: verschuif de spanningsmeetelektrode 10% naar voren en achteren en vergelijk de drie waarden; liggen ze dicht bij elkaar, dan is de meting betrouwbaar
- Vergelijk met de normeis: een waarde boven 1 ohm vereist direct actie, tenzij de projectnorm een andere grenswaarde voorschrijft
Meet bij voorkeur na een droge periode, want vochtige grond geeft een kunstmatig lage weerstandswaarde die de werkelijke situatie niet goed weergeeft.
Wat zijn veelvoorkomende fouten bij het aansluiten van een aardrail?
De meest voorkomende fouten bij het aansluiten van een aardrail zijn het gebruik van te dunne aardgeleiders, onvoldoende aangedraaide klemmen, het ontbreken van een directe verbinding met de referentieaarde en het mengen van materialen die galvanische corrosie veroorzaken. Deze fouten leiden tot een verhoogde aardweerstand en daarmee tot een onveilige situatie.
Concrete fouten die je in de praktijk tegenkomt:
- Serieschakeling van aardpunten: meerdere apparaten worden achter elkaar op de aardrail aangesloten in plaats van elk apart; dit verhoogt de weerstand per punt
- Aluminium geleider op koperen aardrail: het contact tussen aluminium en koper veroorzaakt galvanische corrosie en verhoogt de weerstand in de loop van de tijd
- Onvoldoende kabellengte: een te strak gespannen aardgeleider breekt bij trillingen of thermische uitzetting
- Geen ringkabelschoen: een kale draad onder een bout geeft een slecht contactoppervlak en kan losraken
- Aardgeleider door hetzelfde kabelkanaal als voedingskabel: inductieve koppeling kan storingen veroorzaken in gevoelige installaties
Wanneer moet een aardrail opnieuw worden geïnspecteerd of vervangen?
Een aardrail moet minimaal eenmaal per jaar worden geïnspecteerd in industriële omgevingen, en direct na elke wijziging aan de installatie, een blikseminslag in de omgeving of een zichtbare beschadiging. Vervanging is nodig wanneer de rail corrosie vertoont die het contactoppervlak aantast, of wanneer de gemeten aardweerstand structureel boven de normgrens ligt.
Specifieke momenten waarop je een extra inspectie plant:
- Na uitbreiding of aanpassing van de elektrische installatie
- Na een brand, overstroming of andere calamiteit in de nabijheid van de installatie
- Wanneer apparatuur onverklaarbare storingen vertoont die kunnen wijzen op een aardprobleem
- Bij overname van een bestaande installatie zonder gedocumenteerde inspectiehistorie
- Na de levensduur van de klemmen of verbindingselementen zoals aangegeven door de fabrikant
Een koperen aardrail gaat bij correct onderhoud tientallen jaren mee, maar de verbindingselementen en kabelschoenen hebben een kortere levensduur. Vervang die preventief bij elke grote inspectieronde.
Hoe wij helpen met aardrail en industrial support
Wij leveren een breed assortiment aan industrial support-producten waarmee je aardverbindingen professioneel en duurzaam kunt uitvoeren. Denk aan Unistrut-profielen voor kabelondersteuning, ladderbanen en buis- en stafmateriaal dat je direct kunt inzetten bij het realiseren of verbeteren van een aardingsinstallatie. Onze producten zijn direct beschikbaar uit voorraad en we leveren op de door jou gewenste datum en locatie via onze eigen bezorgdienst.
Wil je weten welke producten aansluiten op jouw project? Bekijk ons volledige productassortiment of neem contact met ons op voor een vrijblijvende offerte. We denken graag met je mee.