Terug
Een lichtmast is een alledaags maar belangrijk onderdeel van onze gebouwde omgeving. Je ziet ze langs snelwegen, op parkeerterreinen, in stadions en bij industriële terreinen. Toch weten maar weinig mensen precies hoe lichtmasten zijn opgebouwd, welke varianten er bestaan en waar je op moet letten als je er een nodig hebt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over lichtmasten, zodat je goed beslagen ten ijs komt.
Wat zijn lichtmasten en waarvoor worden ze gebruikt?
Een lichtmast is een verticale paal, meestal van metaal, die dient als drager voor een of meerdere verlichtingsarmaturen. Lichtmasten zorgen ervoor dat openbare ruimtes, wegen, terreinen en industriële omgevingen op de juiste hoogte en met voldoende spreiding worden verlicht. Ze combineren een draagfunctie met een elektrische infrastructuur voor de bekabeling.
Lichtmasten worden ingezet op uiteenlopende locaties en voor verschillende doeleinden:
- Openbare verlichting: langs wegen, fietspaden en in woonwijken
- Terreinverlichting: op industriële complexen, havens en logistieke centra
- Sportveldverlichting: bij voetbalvelden, atletiekbanen en tennisbanen
- Parkeerterreinen: voor veiligheid en overzicht
- Hoogtemastverlichting: bij grote open terreinen zoals vliegvelden of scheepswerven
Naast de verlichtingsfunctie kunnen lichtmasten ook worden gebruikt als drager voor camera’s, verkeersborden, sensoren of communicatieapparatuur. Dit maakt ze tot een veelzijdig element binnen de infrastructuur van zowel openbare als industriële omgevingen.
Welke soorten lichtmasten zijn er?
Lichtmasten zijn er in verschillende uitvoeringen, afhankelijk van de toepassing, de gewenste hoogte en de omgeving. De meest voorkomende typen zijn rechte masten, conische masten, kantelbare masten en hoogmasten. Elk type heeft specifieke eigenschappen die het geschikt maken voor een bepaalde situatie.
- Rechte masten: een cilindrische paal met een gelijkblijvende diameter, vaak gebruikt in stedelijke omgevingen
- Conische masten: taps toelopend van basis naar top, wat zorgt voor een hogere stijfheid bij minder materiaalgebruik
- Kantelbare masten: kunnen worden neergelaten voor onderhoud aan het armatuur, handig op moeilijk bereikbare locaties
- Hoogmasten: masten van twintig meter of hoger, uitgerust met een neerlaatstuk waaraan meerdere armaturen zijn bevestigd
- Sierlichtmasten: decoratieve uitvoering voor binnenstedelijk gebruik, pleinen of historische omgevingen
Daarnaast bestaan er masten met een uithouder, ook wel een arm of spie genoemd, waarmee het armatuur op afstand van de mast wordt geplaatst. Dit vergroot het verlichtingsbereik en is gangbaar bij wegenverlichting.
Van welk materiaal worden lichtmasten gemaakt?
Lichtmasten worden het vaakst gemaakt van staal, aluminium of composiet. Stalen masten zijn de meest gebruikte variant vanwege hun hoge sterkte en relatief lage kostprijs. Aluminium masten zijn lichter en corrosiebestendig, terwijl composietmasten worden ingezet waar extra duurzaamheid of elektrische isolatie vereist is.
Hier is een overzicht van de belangrijkste materiaalkeuzes:
| Materiaal | Voordelen | Nadelen | Typische toepassing |
|---|---|---|---|
| Staal | Sterk, betaalbaar, breed beschikbaar | Gevoelig voor corrosie zonder coating | Wegen, industrie, sportvelden |
| Aluminium | Licht, corrosiebestendig, onderhoudsvriendelijk | Hogere aanschafprijs | Kustgebieden, stedelijke omgevingen |
| Composiet (GVK) | Niet-geleidend, zeer duurzaam, licht | Hogere kosten, minder breed verkrijgbaar | Elektrisch gevoelige omgevingen, havens |
Stalen lichtmasten worden standaard voorzien van een thermisch verzinkte of gepoedercoate afwerking om roestvorming te voorkomen. In agressieve omgevingen, zoals nabij zout water of chemische installaties, verdient aluminium of composiet de voorkeur vanwege de hogere corrosiebestendigheid.
Hoe hoog is een lichtmast gemiddeld?
De gemiddelde lichtmast is tussen de vier en twaalf meter hoog, afhankelijk van de toepassing. Voor woningbouw en fietspaden liggen masten doorgaans tussen de vier en zes meter. Op wegen en industrieterreinen zijn acht tot twaalf meter gebruikelijk. Hoogmasten voor grote terreinen kunnen oplopen tot twintig tot veertig meter.
De hoogte van een lichtmast bepaal je op basis van een aantal factoren:
- Het te verlichten oppervlak: een groter oppervlak vraagt om een hogere mast voor een bredere lichtbundel
- De gewenste verlichtingssterkte: hogere masten verspreiden licht over een groter gebied, maar de intensiteit per vierkante meter neemt af
- De omgeving: in woonwijken gelden andere eisen dan op industrieterreinen of snelwegen
- Obstakels en bebouwing: bomen, gebouwen en andere obstakels beïnvloeden de optimale masthoogte
Bij sportveldverlichting geldt een specifieke richtlijn: voor wedstrijdverlichting op professioneel niveau zijn masten van minimaal twaalf tot achttien meter nodig om verblinding van spelers en toeschouwers te voorkomen.
Waar moet je op letten bij het kiezen van een lichtmast?
Bij het kiezen van een lichtmast let je vooral op de belasting, de omgevingscondities, de masthoogte en de fundering. Een mast die op papier voldoet aan de hoogte-eis kan toch ongeschikt zijn als de windbelasting, het gewicht van de armaturen of de grondgesteldheid niet goed zijn meegenomen in de berekening.
De belangrijkste aandachtspunten op een rij:
- Windbelasting: masten moeten berekend zijn op de windzone van de locatie, zeker bij hogere masten of kustgebieden
- Armatuurgewicht: zwaardere LED-armaturen of extra bevestigingen voor camera’s verhogen de belasting op de mast
- Fundering: de fundering moet zijn afgestemd op de masthoogte, het gewicht en de bodemgesteldheid
- Materiaal en afwerking: kies een materiaal dat past bij de omgevingscondities, zoals vochtigheid, zoute lucht of chemische belasting
- Normen en certificering: lichtmasten moeten voldoen aan de geldende Europese normen, waaronder EN 40 voor openbare verlichtingsmasten
- Onderhoudsgemak: kantelbare masten of masten met een neerlaatstuk maken onderhoud eenvoudiger en veiliger
Het is ook verstandig om vooraf na te denken over toekomstig gebruik. Wil je later camera’s of sensoren toevoegen? Zorg dan dat de mast en de fundering hierop zijn voorbereid, zodat je achteraf geen dure aanpassingen hoeft te doen.
Hoe wij helpen met lichtmasten en support
Vanuit ons assortiment industrial support-producten leveren wij oplossingen die nauw aansluiten bij de behoeften rondom lichtmasten en draagconstructies in industriële omgevingen. Of het nu gaat om kabel- en lichtsupport, bevestigingsprofielen of maatwerk staalconstructies: wij denken actief met je mee om tot de juiste oplossing te komen.
Wat wij voor je kunnen doen:
- Levering van support-producten zoals Unistrut-profielen, ladderbanen en bevestigingsmateriaal voor lichtconstructies
- Maatwerk staal- en metaalconstructies op basis van jouw tekeningen of specificaties
- Snelle levering via onze eigen bezorgdienst, op de door jou gewenste datum en locatie
- Technisch advies van een ervaren team dat complexe vraagstukken omzet in concrete oplossingen
Wij zijn ISO 9001- en VCA*-gecertificeerd, zodat je kunt rekenen op kwaliteit en veiligheid bij elk project. Neem contact met ons op of vraag direct een vrijblijvende offerte aan via onze website.