Terug
Een lichtmast is meer dan een paal met een lamp erop. De keuze voor het juiste type, het juiste materiaal en de juiste hoogte heeft directe gevolgen voor de veiligheid, de onderhoudskosten en de functionaliteit van een locatie. Of het nu gaat om een industrieterrein, een parkeerplaats of een sportveld: de beslissing begint bij een goed begrip van de beschikbare opties. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over lichtmasten, zodat je weloverwogen keuzes maakt.
Wat is een lichtmast en waar wordt hij voor gebruikt?
Een lichtmast is een verticale draagconstructie, doorgaans gemaakt van staal of aluminium, die is ontworpen om één of meerdere verlichtingsarmaturen op hoogte te dragen. Lichtmasten zorgen ervoor dat kunstlicht gericht en effectief wordt verdeeld over een bepaald oppervlak, zonder dat gebouwen of andere constructies als drager hoeven te dienen.
Lichtmasten worden toegepast op een breed scala aan locaties:
- Industrieterreinen en fabrieksomgevingen
- Parkeerplaatsen en logistieke hubs
- Wegen, snelwegen en rotondes
- Sportcomplexen en buitenvelden
- Havens, terminals en overslaglocaties
De primaire functie is veiligheid: voldoende verlichting vermindert het risico op ongelukken en verhoogt de sociale veiligheid op een locatie. Daarnaast spelen lichtmasten een rol bij het voldoen aan wettelijke verlichtingsnormen, die per toepassing en sector kunnen verschillen.
Welke soorten lichtmasten zijn er?
Er zijn meerdere soorten lichtmasten, elk afgestemd op een specifieke toepassing. De belangrijkste categorieën zijn: rechte masten, conische masten, gelede masten en hoge masten (ook wel highmasten of floodlightmasten). De keuze hangt af van de vereiste lichtdistributie, de omgeving en de onderhoudsmogelijkheden.
Rechte en conische masten
Rechte masten hebben een gelijkblijvende diameter over de volledige hoogte. Conische masten worden smaller naar boven toe en zijn daardoor steviger bij gelijke materiaalhoeveelheid. Conische masten zijn de meest gebruikte variant voor openbare verlichting en industriële toepassingen.
Gelede masten
Gelede masten bestaan uit meerdere segmenten die in elkaar schuiven. Dit maakt transport en montage eenvoudiger, wat voordelig is op locaties waar grote masten moeilijk aan te voeren zijn.
Hoge masten en floodlightmasten
Highmasten zijn masten van 20 meter en hoger, uitgerust met meerdere armaturen aan een korf bovenin. Ze verlichten grote oppervlakken vanuit één punt, wat ze geschikt maakt voor havens, grote parkeerterreinen en sportstadions. Een bijzonder kenmerk is de neerlaatinstallatie: de armaturenkorf kan worden neergelaten voor onderhoud, zodat werken op hoogte niet nodig is.
Decoratieve en functionele straatverlichting
Voor stedelijke omgevingen bestaan ook decoratieve lichtmasten met specifieke vormen en afwerkingen, die esthetische eisen combineren met functionele verlichtingseisen.
Wat is het verschil tussen stalen en aluminium lichtmasten?
Stalen lichtmasten zijn zwaarder, sterker en geschikt voor grote belastingen en extreme weersomstandigheden. Aluminium lichtmasten zijn lichter, van nature corrosiebestendig en vragen minder onderhoud. Het belangrijkste verschil zit in de combinatie van sterkte, gewicht en onderhoudsintensiteit.
Hieronder een overzicht van de belangrijkste verschillen:
- Sterkte: Staal heeft een hogere treksterkte en is beter bestand tegen zware mechanische belasting.
- Gewicht: Aluminium weegt ongeveer een derde van staal bij vergelijkbare afmetingen, wat transport en montage vereenvoudigt.
- Corrosiebestendigheid: Aluminium oxideert van nature en vormt een beschermende laag. Staal heeft een coating of verzinking nodig om roest te voorkomen.
- Onderhoud: Aluminium masten vragen minder periodiek onderhoud. Stalen masten moeten regelmatig worden geïnspecteerd op beschadigingen in de coating.
- Kosten: Staal is doorgaans goedkoper in aanschaf. Aluminium heeft vaak lagere levensduurkosten door minder onderhoud.
Voor industriële omgevingen met zware mechanische belasting of grote windkrachten kiest men vaak voor staal. Op locaties waar gewicht en onderhoudsgemak zwaarder wegen, zoals in kustgebieden of bij frequente demontage, verdient aluminium de voorkeur.
Welke hoogte heeft een lichtmast nodig?
De benodigde hoogte van een lichtmast hangt af van het te verlichten oppervlak, de gewenste verlichtingssterkte en de onderlinge afstand tussen de masten. Als vuistregel geldt: hoe groter het te verlichten gebied en hoe hoger de verlichtingsnorm, hoe hoger de mast. Voor standaard parkeerterreinen en industrieterreinen liggen de meest gebruikte hoogtes tussen de 6 en 12 meter.
Richtlijnen per toepassing:
- Voetpaden en kleine parkeerplaatsen: 4 tot 6 meter
- Industrieterreinen en grote parkeerplaatsen: 8 tot 12 meter
- Sportvelden en atletiekbanen: 12 tot 20 meter
- Havens, terminals en grote buitenruimtes: 20 meter en hoger (highmasten)
Een hogere mast verlicht een groter oppervlak, maar vereist ook een krachtigere lichtbron en een steviger fundering. De optimale hoogte wordt bepaald door een verlichtingsberekening, waarbij de gewenste verlichtingsklasse (conform de NEN-EN 13201-norm) als uitgangspunt dient.
Hoe wordt een lichtmast geplaatst en verankerd?
Een lichtmast wordt geplaatst door de mast te verankeren in een betonnen fundering via een grondkoker of een ankerbouten-systeem. De keuze tussen deze twee methoden bepaalt hoe eenvoudig de mast later vervangen of verplaatst kan worden.
Grondkoker
Bij een grondkoker wordt een stalen of kunststof koker in de betonnen fundering gestort. De lichtmast schuift in de koker en wordt vastgezet met een borgbout. Dit systeem maakt het eenvoudig om een mast te vervangen zonder de fundering opnieuw te hoeven aanleggen.
Ankerbouten-systeem
Bij een ankerbouten-systeem worden bouten in de fundering gestort, waarop de voetplaat van de mast wordt bevestigd. Dit systeem biedt een stabielere verbinding en is geschikt voor hogere masten of locaties met zware windbelasting.
De fundering zelf wordt berekend op basis van de masthoogte, het gewicht van de armaturen, de windzone en de grondgesteldheid. Een te lichte fundering vormt een veiligheidsrisico. Laat de funderingsberekening altijd uitvoeren door een constructeur of de leverancier van de mast.
Wanneer kies je voor maatwerk lichtmasten?
Maatwerk lichtmasten zijn de juiste keuze wanneer standaard afmetingen, vormen of materialen niet passen bij de specifieke eisen van een locatie of project. Dit is het geval bij afwijkende hoogtes, specifieke belastingseisen, bijzondere omgevingscondities of wanneer de mast moet worden geïntegreerd in een bestaande constructie of installatie.
Situaties waarin maatwerk relevant is:
- Industriële omgevingen met corrosieve stoffen of extreme temperaturen
- Locaties met specifieke windbelastingklassen die afwijken van standaard
- Masten die gecombineerd worden met camera’s, sensoren of andere installaties
- Projecten waarbij de mast moet aansluiten op bestaande funderingen of constructies
- Esthetische eisen die standaard productcatalogi niet invullen
Maatwerk vraagt om nauwkeurige specificaties en goede afstemming met de leverancier of constructeur. Het voordeel is dat je een mast krijgt die exact past bij de situatie, wat op de lange termijn kosten bespaart door minder aanpassingen en minder onderhoud.
Hoe wij helpen bij lichtmasten en industriële draagconstructies
Wij leveren industriële support-oplossingen die ook bij lichtmastgerelateerde projecten van pas komen. Denk aan de bevestigings- en draagconstructies rondom masten, kabelgoten voor de elektrische installaties of Unistrut-profielen voor het monteren van extra apparatuur aan een mast.
Wat wij voor jou kunnen betekenen:
- Unistrut-profielen en bevestigingssystemen voor het monteren van armaturen, sensoren en kabels
- Pijpbeugels en stafmateriaal voor de ondersteuning van leidingen en kabels rondom lichtmasten
- Maatwerk metaalconstructies als standaardoplossingen niet passen bij jouw project
- Eigen bezorgdienst die levert op de door jou gewenste datum en locatie
- Snelle offerte via onze online catalogus: vandaag bestellen, morgen geleverd
Heb je een project waarbij je specifieke metalen draagconstructies of industrial support-producten nodig hebt? Neem contact op met Gohres en vraag een vrijblijvende offerte aan. We denken graag met je mee.