Terug
Een lichtmast lijkt een eenvoudig product, maar zodra je er een wilt plaatsen, komen er al snel vragen op. Hoe hoog mag zo’n mast zijn? Heb je een vergunning nodig? En welke hoogte past het beste bij jouw situatie? In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over lichtmasten, zodat je goed voorbereid bent voordat je een beslissing neemt.
Wat is een lichtmast en waarvoor wordt hij gebruikt?
Een lichtmast is een verticale draagconstructie van staal of aluminium waaraan een of meerdere verlichtingsarmaturen zijn bevestigd. De mast zorgt ervoor dat verlichting op de juiste hoogte hangt om een bepaald oppervlak of gebied goed te verlichten. Lichtmasten worden toegepast in openbare ruimtes, op industrieterreinen, parkeerplaatsen, sportvelden en langs wegen.
Op industriële terreinen vervullen lichtmasten een belangrijke veiligheids- en operationele functie. Ze verlichten laad- en loszones, buitenopslagplaatsen en toegangswegen, zodat medewerkers ook in de avonduren en bij slecht zicht veilig kunnen werken. De mastvorm en het type armatuur worden afgestemd op de verlichtingsbehoefte van de specifieke locatie.
Naast functionele verlichting worden lichtmasten ook ingezet voor het bevestigen van camera’s, verkeerstekens of communicatieapparatuur. Dit maakt de mast een veelzijdig draagelement binnen industriële en publieke infrastructuur.
Hoe hoog mag een lichtmast zijn volgens de regelgeving?
In Nederland geldt geen landelijk vastgestelde maximale hoogte voor lichtmasten. De toegestane hoogte hangt af van het bestemmingsplan van de gemeente, de locatie en het type terrein. Voor standaard straatverlichting worden masten van 4 tot 10 meter doorgaans vergunningsvrij geplaatst, mits ze voldoen aan de lokale voorwaarden. Hogere masten vereisen vrijwel altijd een omgevingsvergunning.
Gemeenten hanteren hun eigen regels via het omgevingsplan, dat onder de Omgevingswet valt. Hierin staat beschreven welke bouwwerken vergunningsvrij zijn en welke niet. Voor industrieterreinen gelden vaak ruimere marges dan in woonwijken of beschermde dorpsgezichten.
Naast gemeentelijke regels kunnen ook andere kaders van toepassing zijn:
- Luchtvaartbeperkingen: In de nabijheid van vliegvelden gelden strenge hoogtebeperkingen voor alle verticale constructies, inclusief lichtmasten.
- Hoogspanningslijnen: In de buurt van bovengrondse hoogspanningsleidingen gelden veiligheidsafstanden die de plaatsing en hoogte beperken.
- Bestemmingsplan en omgevingsplan: De bestemming van het perceel bepaalt mede welke bouwwerken zijn toegestaan en onder welke voorwaarden.
Controleer altijd bij je gemeente of via het Omgevingsloket welke regels gelden voor jouw specifieke locatie voordat je een lichtmast bestelt of plaatst.
Welke factoren bepalen de benodigde hoogte van een lichtmast?
De benodigde hoogte van een lichtmast wordt bepaald door de verlichtingsdoelstelling, de oppervlakte die verlicht moet worden en de omgeving. Hoe groter het te verlichten oppervlak, hoe hoger de mast in de regel moet zijn om een gelijkmatige lichtverdeling te bereiken zonder storende schaduwen of donkere plekken.
De volgende factoren spelen een concrete rol bij het bepalen van de juiste masthoogte:
- Verlichtingssterkte (lux): De gewenste lichtintensiteit op het werkvlak bepaalt mede welke combinatie van masthoogte en armatuurvermogen nodig is.
- Te verlichten oppervlak: Een groot buitenterrein vraagt om hogere masten met een bredere lichtbundel dan een smalle doorgang.
- Type armatuur: De lichthoek en het uitstralingspatroon van het armatuur bepalen hoeveel oppervlak een mast op een bepaalde hoogte effectief kan verlichten.
- Omgevingsobstakels: Gebouwen, bomen of andere constructies kunnen schaduwen werpen en vragen om een hogere plaatsing van de lichtbron.
- Windbelasting: Hogere masten vangen meer wind op. Dit stelt hogere eisen aan de constructieberekening en de fundering van de mast.
- Veiligheidsklasse: Voor werkplekken buiten gelden normen zoals de NEN-EN 12464-2, die minimale verlichtingsniveaus voorschrijven voor specifieke toepassingen.
Een lichtberekening door een verlichtingsdeskundige of constructeur helpt je om de optimale masthoogte en armatuurkeuze te bepalen op basis van jouw specifieke situatie.
Wanneer is een vergunning vereist voor het plaatsen van een lichtmast?
Een omgevingsvergunning is doorgaans vereist wanneer een lichtmast hoger is dan 10 meter, of wanneer de plaatsingslocatie valt onder een beschermd gebied, een specifiek bestemmingsplan of een zone met aanvullende beperkingen. Voor masten onder de 10 meter in een standaard industriële of commerciële omgeving geldt in veel gemeenten een vergunningsvrije regeling, maar dit verschilt per gemeente.
Situaties waarbij je vrijwel zeker een vergunning nodig hebt:
- De mast is hoger dan 10 meter
- De locatie ligt in of nabij een beschermd stads- of dorpsgezicht
- De locatie valt binnen een luchtvaartbeperkingsgebied
- Het bestemmingsplan schrijft voor dat alle bouwwerken vergunningsplichtig zijn
- De mast wordt gecombineerd met andere functies zoals camera’s of zendapparatuur
Gebruik het Omgevingsloket Online om snel te controleren of jouw situatie vergunningsplichtig is. Vul de locatie en het type bouwwerk in, en het systeem geeft direct aan welke procedure van toepassing is. Schakel bij twijfel een omgevingsadviseur of constructeur in die de aanvraag voor je begeleidt.
Wat zijn de meest gebruikte hoogtes voor industriële lichtmasten?
Op industriële terreinen worden lichtmasten van 6, 8, 10 en 12 meter het meest toegepast. De keuze hangt af van de grootte van het terrein, de gewenste verlichtingssterkte en de aanwezige obstakels. Voor grote buitenopslagterreinen of overslagplaatsen worden soms masten van 16 tot 20 meter gebruikt om een breed oppervlak vanuit een beperkt aantal punten te verlichten.
Het onderstaande overzicht geeft een indicatie van de meest gebruikte hoogtes en hun typische toepassingen in industriële omgevingen:
- 4 tot 6 meter: Toegangswegen, parkeerplaatsen bij kleine bedrijfspanden, laadkades
- 6 tot 8 meter: Middelgrote buitenterreinen, doorrijhoogtes bij poorten, perimeters
- 8 tot 10 meter: Grote buitenopslagterreinen, logistieke hubs, vrachtterreinen
- 10 tot 16 meter: Overslagterreinen, havens, grote industriecomplexen
- 16 meter en hoger: Speciale toepassingen zoals sportvelden, scheepswerven of grootschalige buitenproductie
Bij hogere masten neemt de windbelasting sterk toe, wat specifieke eisen stelt aan de wanddikte van de mast, de flensmaat en de fundering. Een constructieberekening is bij masten boven de 10 meter dan ook standaard onderdeel van het plaatsingsproces.
Hoe wij je helpen bij de keuze en levering van lichtmasten
Bij ons vind je een breed assortiment aan industrial support-producten, inclusief draagconstructies en maatwerk staalwerk dat past bij jouw specifieke installatievereisten. Of je nu een standaard toepassing zoekt of een constructie op maat nodig hebt voor een complexe industriële omgeving, we denken actief met je mee.
- Maatwerk mogelijk: Afmetingen en specificaties passen we aan op jouw situatie en tekeningen
- Brede voorraad: We beschikken over een grote voorraad aan staal- en metaalproducten voor snelle levering
- Eigen bezorgdienst: We leveren op de gewenste datum en locatie, zodat jij geen onnodige vertraging oploopt
- Gecertificeerd: We werken conform VCA* en ISO 9001, zodat kwaliteit en veiligheid gewaarborgd zijn
- Flexibele partner: Onze aanpak is no-nonsense: vandaag bestellen, morgen leveren
Wil je weten wat wij voor jouw project kunnen betekenen? Vraag vrijblijvend een offerte aan of neem direct contact met ons op. We helpen je graag verder.