Terug
Een aardrail en een aardklem dienen allebei als verbindingspunt voor aardgeleiders, maar ze vervullen een andere rol in een installatie. Een aardrail is een gedeelde aardgeleider waarop meerdere aarddraden tegelijk worden aangesloten, terwijl een aardklem een enkelvoudige klem is die één geleider verbindt met een constructiedeel, buis of kabel. De keuze tussen beide hangt af van de complexiteit van de installatie en de locatie in het systeem. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide componenten.
Waarvoor wordt een aardrail gebruikt in een installatie?
Een aardrail is een geleidende rail, vaak uitgevoerd in koper, die als centraal verzamelpunt dient voor meerdere aardgeleiders binnen één installatie. Je sluit er meerdere aarddraden op aan vanuit verschillende circuits of apparaten, zodat al die verbindingen via één punt naar de hoofdaardleiding lopen. Dit maakt de installatie overzichtelijk en veilig.
In de praktijk vind je een aardrail terug in verdeelkasten, schakelkasten en machineopstellingen waar meerdere aardpunten samenkomen. Een koperen aardrail is hierbij de meest gebruikte uitvoering, omdat koper een uitstekende elektrische geleidbaarheid heeft en bestand is tegen corrosie. De rail is voorzien van meerdere klemposities, zodat elke aardgeleider afzonderlijk en betrouwbaar kan worden vastgezet. Dit voorkomt losse verbindingen en verlaagt de weerstand in het aardcircuit.
Hoe werkt een aardklem en waar wordt die toegepast?
Een aardklem is een mechanische klem die één aardgeleider direct verbindt met een constructiedeel, een buis, een kabelgoot of een stalen frame. De klem wordt vastgeklemd of vastgeschroefd op het oppervlak en zorgt voor een directe, laagresistieve verbinding tussen de geleider en het metalen onderdeel. Dit maakt de aardklem bij uitstek geschikt voor lokale aardverbindingen op specifieke punten in een installatie.
Je past aardklemmen toe op plekken waar je snel en zonder extra aansluitpunten een aardverbinding moet maken, zoals op leidingwerk, buisdragers of staalconstructies. Ze zijn beschikbaar in verschillende uitvoeringen voor ronde buizen, vlakke oppervlakken en kabelgoten. Aardklemmen worden veel gebruikt in industriële omgevingen bij de aarding van pijpleidingen, draagconstructies en apparatuur die niet direct is aangesloten op een verdeelkast.
Wat zijn de belangrijkste technische verschillen tussen beide?
Het voornaamste technische verschil is het aantal aansluitpunten en de toepassingslocatie. Een aardrail is ontworpen voor meerdere aardgeleiders tegelijk en fungeert als verzamelpunt. Een aardklem verbindt één geleider met een constructiedeel en werkt als lokaal contactpunt. Hieronder staan de belangrijkste verschillen overzichtelijk weergegeven.
- Aantal aansluitingen: Een aardrail heeft meerdere klemposities; een aardklem heeft er één.
- Montagelocatie: Een aardrail zit in een kast of paneel; een aardklem zit direct op een constructiedeel of leiding.
- Materiaal: Aardrails zijn vaak uitgevoerd in koper (koperen aardrail); aardklemmen zijn verkrijgbaar in koper, messing of verzinkt staal.
- Functie: Een aardrail verzamelt en verdeelt; een aardklem maakt een enkelvoudige lokale verbinding.
- Installatiesnelheid: Een aardklem is sneller te monteren op een bestaand constructiedeel; een aardrail vereist een vaste montagepositie in een kast of paneel.
Wanneer kies je voor een aardrail en wanneer voor een aardklem?
Je kiest voor een aardrail wanneer meerdere aardgeleiders op één centraal punt samenkomen, zoals in een verdeelkast of schakelkast. Je kiest voor een aardklem wanneer je een lokale aardverbinding nodig hebt op een specifiek constructiedeel, zonder dat er een kast of paneel in de buurt is.
In de praktijk geldt: gebruik een aardrail als de aarding gestructureerd en gecentraliseerd moet zijn, en gebruik een aardklem als je snel en flexibel een aardpunt moet realiseren op een buis, frame of draagconstructie. In veel industriële installaties werk je met beide: de aardrail in de kast als verzamelpunt, en aardklemmen verspreid door de installatie voor de lokale aarding van leidingwerk en draagconstructies.
Welke normen gelden voor aardverbindingen in industriële omgevingen?
Voor aardverbindingen in industriële omgevingen gelden in Nederland de NEN 1010-norm (laagspanningsinstallaties) en, voor specifieke industriële toepassingen, de NEN-EN 60204 (veiligheid van machines). Deze normen schrijven voor hoe aardgeleiders worden gedimensioneerd, verbonden en gecontroleerd.
Belangrijke eisen uit deze normen zijn onder andere:
- Aardgeleiders moeten een voldoende doorsnede hebben, afgestemd op de kortsluitstroom van de installatie.
- Verbindingen moeten duurzaam en laagresistief zijn, zonder risico op losraken door trillingen of temperatuurwisselingen.
- Een koperen aardrail moet correct zijn gedimensioneerd en bevestigd volgens de geldende installatierichtlijnen.
- Aardklemmen moeten geschikt zijn voor het oppervlak waarop ze worden gemonteerd, inclusief de juiste corrosiebescherming voor de omgeving.
Bij twijfel over de geldende normen voor een specifieke installatie raadpleeg je altijd een erkend installateur of een gecertificeerde inspecteur.
Hoe controleer je of een aardverbinding correct is uitgevoerd?
Je controleert een aardverbinding door de continuïteit en de weerstand van de aardgeleider te meten met een aardingsmeter of een laagohmige weerstandsmeter. Een correcte aardverbinding heeft een zo laag mogelijke weerstand, doorgaans ruim onder de 1 ohm voor lokale verbindingen. Naast de meting controleer je ook visueel op losse klemmen, corrosie en beschadigde geleiders.
Volg bij de controle deze stappen:
- Visuele inspectie: Controleer of alle aardklemmen en aardrails stevig zijn bevestigd en vrij zijn van corrosie of beschadiging.
- Continuïteitsmeting: Meet de doorverbinding van elk aardpunt naar de hoofdaardgeleider met een multimeter of continuïteitstester.
- Weerstandsmeting: Gebruik een laagohmige weerstandsmeter om de weerstand van de aardverbinding te bepalen en vergelijk dit met de normwaarden.
- Documentatie: Leg de meetresultaten vast voor toekomstige inspecties en onderhoud.
Voer deze controle uit bij ingebruikname van een nieuwe installatie, na aanpassingen en periodiek als onderdeel van preventief onderhoud.
Hoe Gohres helpt met aardverbindingen in industriële installaties
Bij Gohres leveren we een uitgebreid assortiment aan industrial support-producten, waaronder koperen aardrails, aardklemmen en bijbehorende bevestigingsmaterialen voor industriële omgevingen. Of je nu een complete schakelkastopstelling bouwt of lokale aardpunten nodig hebt op leidingwerk en draagconstructies, wij denken actief met je mee over de juiste productkeuze en specificaties. Ons motto “Vandaag bestellen, morgen leveren” betekent dat je niet hoeft te wachten: we leveren op de gewenste datum en locatie via onze eigen bezorgdienst.
Heb je een specifieke toepassing of wil je advies over de juiste uitvoering voor jouw installatie? Neem contact met ons op en we helpen je direct verder.