Terug
In een industriële omgeving gebruik je doorgaans een koperen aardrail als standaardkeuze, vanwege de uitstekende elektrische geleidbaarheid en corrosiebestendigheid. Voor omgevingen met zware mechanische belasting of agressieve chemicaliën is een RVS-aardrail de betere optie. De materiaalkeuze hangt af van de omgevingscondities, de toepasselijke normen en de mechanische eisen van de installatie. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over aardrails in industriële omgevingen.
Welke normen gelden voor aarding in industriële omgevingen?
In industriële omgevingen gelden in Nederland de NEN 1010 (laagspanningsinstallaties) en NEN-EN 62305 (bliksembeveiliging) als de belangrijkste normen voor aarding. Deze normen schrijven voor hoe aardingsystemen worden aangelegd, gedimensioneerd en gecontroleerd, en ze gelden voor zowel nieuwe installaties als renovaties.
NEN 1010 bepaalt onder meer de minimale doorsnede van aardgeleiders, de kwaliteit van verbindingen en de eisen aan equipotentiaalverbindingen. In omgevingen met explosiegevaar, zoals ATEX-zones, gelden aanvullende eisen op basis van de NEN-EN-IEC 60079-serie. Het is belangrijk dat je bij het ontwerp van een aardingssysteem altijd de specifieke omgevingsklasse en de aanwezige risico’s als uitgangspunt neemt.
Daarnaast schrijven veel branchespecifieke richtlijnen, zoals die van de petrochemische of voedingsindustrie, eigen aanvullende eisen voor. Laat de toepasselijke normen altijd vaststellen door een gecertificeerde elektrotechnisch installateur of veiligheidsdeskundige.
Wat is het verschil tussen een koperen en stalen aardrail?
Het belangrijkste verschil tussen een koperen aardrail en een stalen aardrail zit in elektrische geleidbaarheid en corrosiebestendigheid. Koper geleidt elektriciteit aanzienlijk beter dan staal en is van nature corrosiebestendig, waardoor het de standaard is voor de meeste aardingstoepassingen. Staal is goedkoper maar heeft een hogere weerstand en is gevoeliger voor corrosie.
Koperen aardrail
Een koperen aardrail biedt een lage elektrische weerstand, wat betekent dat foutstromen snel en betrouwbaar worden afgevoerd. Koper is ook goed bestand tegen de meeste industriële omgevingen, mits er geen sprake is van directe blootstelling aan sterke zuren of ammoniak. De hogere materiaalprijs van koper weegt in de meeste gevallen op tegen de betere prestaties en langere levensduur.
Stalen aardrail
Stalen aardrails worden soms toegepast als de mechanische sterkte prioriteit heeft boven elektrische geleidbaarheid, of wanneer de kostenoverweging zwaarder weegt. In vochtige of corrosieve omgevingen moet je staal altijd verzinken of coaten om roestvorming te voorkomen. Onbehandeld staal voldoet in de meeste industriële aardingstoepassingen niet aan de langetermijneisen van NEN 1010.
Welke aardrail gebruik je bij zware mechanische belasting?
Bij zware mechanische belasting kies je voor een massieve koperen aardrail met een grotere dwarsdoorsnede, of voor een RVS-aardrail. Beide materialen zijn bestand tegen trillingen, stoten en de mechanische krachten die optreden in productiehallen, machinekamers of zware industriële installaties.
De bevestiging is minstens zo belangrijk als het materiaal zelf. Gebruik beugels en klemmen die specifiek zijn ontworpen voor de aardrail en die de mechanische belasting kunnen opvangen zonder dat de elektrische verbinding verslechtert. Bij installaties op staalconstructies is het belangrijk dat de bevestigingspunten voldoende stijfheid bieden en dat de rail niet kan verschuiven door trillingen van machines of transportbewegingen.
Kies bij extreme trillingen, zoals in de buurt van persen of zware compressoren, voor een rail met kortere tussenafstanden tussen de bevestigingspunten. Dit voorkomt resonantie en mechanische vermoeidheid van de verbindingen.
Hoe monteer je een aardrail correct in een staalconstructie?
Een aardrail monteer je in een staalconstructie door de rail elektrisch en mechanisch betrouwbaar te verbinden met de staalconstructie, met aandacht voor de juiste bevestigingsafstand, het contactoppervlak en de verbindingsmiddelen. Een slechte montage verhoogt de overgangsweerstand en ondermijnt de veiligheid van het hele aardingssysteem.
Volg bij de montage deze stappen:
- Reinig het contactoppervlak op de staalconstructie grondig, verwijder verf, roest of vet om een goede elektrische verbinding te garanderen.
- Bevestig de aardrail met geschikte beugels of klemmen op de juiste tussenafstand, doorgaans elke 50 tot 100 centimeter, afhankelijk van de mechanische belasting.
- Maak de verbindingen met de staalconstructie met behulp van roestvaststalen of vertinde bouten en sluitringen, zodat galvanische corrosie wordt voorkomen.
- Verbind de aardrail met het centrale aardpunt van de installatie via een aardgeleider met de juiste doorsnede conform NEN 1010.
- Documenteer de installatie met een meetrapport van de overgangsweerstand voor latere inspecties.
Let er bij staalconstructies op dat de constructie zelf ook correct is geaard. In veel industriële installaties maakt de staalconstructie deel uit van het equipotentiaalnet, waardoor de aardrail en de constructie samen één geïntegreerd systeem vormen.
Wanneer is een RVS-aardrail de juiste keuze?
Een RVS-aardrail is de juiste keuze wanneer de omgeving corrosief is, er regelmatig gereinigd wordt met agressieve middelen, of wanneer hygiëne-eisen gelden. Dit is typisch het geval in de voedingsmiddelenindustrie, farmaceutische productie, offshore installaties en omgevingen met hoge luchtvochtigheid of chemische dampen.
RVS heeft een hogere elektrische weerstand dan koper, maar voldoet in de meeste aardingstoepassingen nog steeds aan de normen, mits de doorsnede correct is gedimensioneerd. Het materiaal is bestand tegen een breed scala aan chemicaliën en reinigingsprocessen, en het vraagt weinig onderhoud over de levensduur van de installatie.
Kies niet voor RVS als de primaire eis elektrische geleidbaarheid is en de omgeving niet bijzonder corrosief is. In dat geval biedt een koperen aardrail meer waarde voor een vergelijkbare of lagere prijs.
Hoe controleer je of een aardrail voldoet aan de veiligheidseisen?
Je controleert een aardrail op veiligheid door de overgangsweerstand te meten, de mechanische bevestiging visueel te inspecteren en te verifiëren of de installatie voldoet aan de eisen van NEN 1010. Deze controle voer je uit bij ingebruikname en periodiek tijdens de levensduur van de installatie.
De praktische controlepunten zijn:
- Overgangsweerstand: Meet de weerstand tussen de aardrail en het centrale aardpunt. De waarde moet voldoen aan de grenswaarden uit de toepasselijke norm.
- Visuele inspectie: Controleer op corrosie, losse verbindingen, beschadigde isolatie van aansluitkabels en mechanische schade aan de rail of beugels.
- Continuïteit: Verifieer dat alle aansluitpunten op de rail elektrisch zijn verbonden met het aardingssysteem en dat er geen onderbrekingen zijn.
- Documentatie: Vergelijk de meetresultaten met de eerdere metingen om verslechtering in de tijd te signaleren.
Laat periodieke inspecties uitvoeren door een gecertificeerde installateur of veiligheidskundige, zeker in omgevingen waar de aarding deel uitmaakt van een ATEX- of explosieveiligheidsclassificatie. Een gedocumenteerde inspectiehistorie is ook belangrijk bij audits en certificeringen.
Hoe wij helpen bij de levering van aardrails en industrial support
Bij Gohres leveren we een breed assortiment aan industrial support-producten, waaronder materialen die je nodig hebt voor het opbouwen en bevestigen van aardingssystemen in industriële omgevingen. Denk aan Unistrut-profielen, beugels, ladderbanen en stafmateriaal dat je kunt combineren met de aardrail van jouw keuze. Onze eigen bezorgdienst zorgt ervoor dat de producten op de door jou gewenste datum en locatie worden afgeleverd, zodat jouw project geen vertraging oploopt.
Wil je weten welke producten het beste passen bij jouw specifieke installatie? Bekijk ons productassortiment of neem contact op voor een vrijblijvende offerte. We denken graag met je mee.