Terug
Een industriële lichtmast kopen lijkt eenvoudig, maar in de praktijk gaat er verrassend veel mis. Verkeerde maatvoering, onvoldoende windbelastingberekeningen of materialen die niet bestand zijn tegen de omgevingscondities: het zijn fouten die achteraf veel tijd en geld kosten. Dit artikel geeft je een helder overzicht van alles wat je moet weten voordat je een lichtmast aanschaft voor industrieel gebruik.
Wat is een industriële lichtmast en wanneer heb je er een nodig?
Een industriële lichtmast is een draagconstructie, meestal van staal of aluminium, die is ontworpen om verlichtingsarmaturen op hoogte te plaatsen in zware of veeleisende omgevingen. Anders dan decoratieve of gemeentelijke lichtmasten zijn industriële varianten gebouwd voor hogere belastingen, ruigere omstandigheden en een langere levensduur zonder intensief onderhoud.
Je hebt een industriële lichtmast nodig wanneer je een groot oppervlak wilt verlichten met zo min mogelijk obstakels op werkvloerniveau. Typische toepassingen zijn:
- Buitenterreinen van fabrieken en industriecomplexen waar veiligheid en zichtbaarheid 24 uur per dag vereist zijn
- Overslaglocaties en haventerreinen waar zware voertuigen manoeuvreren
- Bouwplaatsen en tijdelijke werklocaties die tijdelijk maar betrouwbaar verlicht moeten worden
- Parkeerterreinen en toegangswegen bij industriële sites
- Opslagterreinen waar veiligheidsverlichting wettelijk verplicht is
De keuze voor een industriële lichtmast in plaats van een standaardvariant is dus niet alleen een technische beslissing, maar ook een veiligheidsbeslissing. Wanneer de omgeving zwaar, nat, corrosief of onderhevig aan mechanische belasting is, volstaat een gewone mast simpelweg niet.
Welke materialen worden gebruikt voor industriële lichtmasten?
Industriële lichtmasten worden voornamelijk gemaakt van staal, aluminium of composietmaterialen. Staal is het meest toegepaste materiaal voor zware industriële toepassingen vanwege de hoge sterkte en relatief lage materiaalkosten. Aluminium wordt gekozen wanneer gewicht en corrosiebestendigheid prioriteit hebben. Composietmasten zijn minder gangbaar, maar worden ingezet in specifieke omgevingen met extreme corrosie.
Staal versus aluminium: wanneer kies je wat?
Stalen lichtmasten zijn geschikt voor omgevingen waar hoge windbelastingen of mechanische krachten optreden. Ze zijn robuuster en goedkoper in aanschaf, maar vereisen een beschermende coating of verzinking om roest te voorkomen. Warmverzinkt staal is de standaardkeuze voor buitenapplicaties in de industrie.
Aluminium lichtmasten zijn lichter, van nature corrosiebestendig en eenvoudiger te monteren. Ze zijn ideaal voor locaties nabij water, in chemische omgevingen of op plaatsen waar het fundament een beperkte draagkracht heeft. Het nadeel is dat aluminium duurder is en minder sterk dan staal bij gelijke doorsnede.
Voor de meeste industriële buitentoepassingen in Nederland is warmverzinkt staal de praktische standaardkeuze. Het biedt een goede balans tussen sterkte, levensduur en kosten.
Hoe hoog moet een lichtmast zijn voor industrieel gebruik?
De hoogte van een industriële lichtmast hangt af van het te verlichten oppervlak, de vereiste verlichtingssterkte (in lux) en het aantal armaturen per mast. Als vuistregel geldt: hoe groter het te verlichten gebied, hoe hoger de mast. Voor industriële terreinen worden hoogtes van 6 tot 20 meter het meest toegepast, waarbij masten van 8 tot 12 meter de meest gangbare keuze zijn.
Bij het bepalen van de juiste masthoogte speel je met een aantal factoren tegelijk:
- Verlichtingssterkte en bundelhoek: Een hogere mast verlicht een groter oppervlak, maar vereist krachtigere armaturen om de gewenste lux-waarde op werkvloerniveau te halen
- Aantal masten: Meer masten op lagere hoogte kan soms kostenefficiënter zijn dan minder hoge masten, afhankelijk van de terreinindeling
- Obstakels en vrije ruimte: Gebouwen, kranen of andere constructies bepalen mede de minimale masthoogte
- Onderhoudsmogelijkheden: Hoe hoger de mast, hoe complexer en duurder het onderhoud aan de armaturen
Laat de masthoogte altijd berekenen op basis van een verlichtingsplan. Een lichtberekening op basis van het terrein en de gewenste lux-waarden voorkomt dat je te hoge of te lage masten plaatst.
Waar moet je op letten bij de constructieve belasting van een lichtmast?
De constructieve belasting van een lichtmast wordt bepaald door windbelasting, het gewicht van de armaturen en de dynamische krachten die op de mast inwerken. In Nederland is windbelasting de dominante factor. Lichtmasten moeten voldoen aan de berekeningen volgens Eurocode 1 (NEN-EN 1991), die de winddruk per zone in Nederland vastlegt.
Bij de constructieve beoordeling let je op het volgende:
- Windzone: Nederland kent verschillende windzones. Kustgebieden en open terreinen hebben hogere winddrukken dan stedelijke of beschutte locaties. Dit bepaalt direct de vereiste wanddikte en staalkwaliteit van de mast
- Armatuurgewicht en uitsteek: Zware LED-armaturen of armaturen op een uitstekende arm verhogen het buigmoment aan de voet van de mast aanzienlijk
- Fundering: De mast is zo sterk als zijn fundering. Een betonnen voetfundering moet worden berekend op basis van de grondsoort, de mastbelasting en de lokale grondwaterstand
- Vermoeiingsbelasting: Bij constante windbelasting kunnen herhaalde dynamische krachten leiden tot vermoeiing van het materiaal. Dit speelt vooral bij slanke, hoge masten
Vraag altijd om een constructieberekening bij de leverancier of laat deze onafhankelijk opstellen. Een lichtmast zonder gedocumenteerde belastingberekening is een risico dat je niet wilt nemen op een industrieel terrein.
Welke certificeringen en normen gelden voor industriële lichtmasten?
Industriële lichtmasten in Nederland moeten voldoen aan NEN-EN 40, de Europese norm voor lichtmasten. Deze norm beschrijft de eisen voor materiaal, constructie, berekening en beproeving. Daarnaast gelden de Eurocodes voor constructieve berekeningen, met name Eurocode 1 voor belastingen en Eurocode 3 voor staalconstructies.
Relevante normen en certificeringen op een rij:
- NEN-EN 40-2 t/m 40-6: Specificeert eisen per type lichtmast (houten, stalen, aluminium en composietmasten)
- CE-markering: Lichtmasten die als bouwproduct in de handel worden gebracht, vallen onder de Europese Bouwproductenverordening en moeten een CE-markering hebben
- ISO 9001: Een leverancier met ISO 9001-certificering biedt aantoonbaar geborgde kwaliteitsprocessen, van ontwerp tot levering
- VCA-certificering: Relevant wanneer de leverancier ook de plaatsing verzorgt, omdat dit aantoont dat veiligheid op de werkvloer structureel is geborgd
Controleer bij aankoop altijd of de lichtmast vergezeld gaat van een prestatieverklaring (DoP) en de bijbehorende constructieberekening. Zonder deze documenten kun je bij een incident aansprakelijk worden gesteld.
Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het kopen van een industriële lichtmast?
De meest gemaakte fout bij het kopen van een industriële lichtmast is het onderschatten van de windbelasting. Kopers kiezen een mast op basis van hoogte en prijs, zonder rekening te houden met de specifieke windzone en omgevingsfactoren van de locatie. Dit leidt tot constructies die niet voldoen aan de normen of in extreme gevallen bezwijken.
Andere veelvoorkomende fouten zijn:
- Geen verlichtingsberekening laten maken: Zonder berekening weet je niet of de masthoogte en het aantal armaturen de gewenste verlichtingssterkte opleveren
- Verkeerd materiaal kiezen voor de omgeving: Een onbehandelde stalen mast op een locatie met hoge luchtvochtigheid of chemische dampen roest snel door en vraagt om kostbaar vervangingswerk
- De fundering als bijzaak behandelen: Een te lichte of slecht berekende fundering is een van de meest voorkomende oorzaken van schade aan lichtmasten na stormen
- Geen rekening houden met onderhoud: Hoge masten vereisen een klimsysteem, een lier of een kantelbare constructie om armaturen veilig te kunnen vervangen
- Alleen op prijs selecteren: Goedkope masten zonder CE-markering of constructiedocumentatie voldoen vaak niet aan de Nederlandse normen en kunnen juridische problemen opleveren
Een goede voorbereiding, inclusief een windzone-analyse, verlichtingsplan en funderingsberekening, voorkomt de meeste van deze fouten. Neem deze stappen altijd op in je inkoopproces voordat je een offerte aanvraagt.
Hoe wij je helpen bij de aanschaf van lichtmasten en industrial support
Bij Gohres leveren we meer dan alleen producten. We denken mee over de juiste toepassing, het geschikte materiaal en de technische eisen die gelden voor jouw specifieke situatie. Voor industriële lichtmasten en aanverwante constructies bieden we:
- Een uitgebreid assortiment industrial support producten, waaronder Unistrut-profielen, ladderbanen, pijpbeugels en buis- en stafmateriaal dat aansluit op jouw constructieve behoeften
- Maatwerk en aanpassingen op aanvraag, zodat maatvoeringen en specificaties precies aansluiten op jouw project
- Eigen bezorgdienst die producten op de door jou gewenste datum en locatie aflevert, zodat jij je planning kunt aanhouden
- ISO 9001 en VCA* gecertificeerde werkwijze, wat betekent dat kwaliteit en veiligheid in elk onderdeel van ons proces geborgd zijn
Wil je weten welke oplossing het beste past bij jouw situatie? Vraag direct een vrijblijvende offerte aan of neem contact met ons op. We geven je snel en concreet antwoord op je vragen, want “kan niet, bestaat niet.”