Koperkleurige aardingsrail met kabelschoenen en bouten op industrieel staalplaat paneel in metaalwerkplaats.

Wanneer kun je een onvertinde koperen aardrail gebruiken?

Donna Plomp ·

Een onvertinde koperen aardrail mag je gebruiken in droge, beschermde omgevingen waar de rail niet blootgesteld wordt aan vocht, chemicaliën of corrosieve stoffen. Denk aan binneninstallaties in gebouwen, schakelkasten en technische ruimten met een stabiel klimaat. Zodra de omgeving agressiever is, verdient een vertinde uitvoering de voorkeur. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over koperen aardrails, van het verschil tussen vertind en onvertind tot de juiste afmeting voor jouw situatie.

Wat is het verschil tussen een vertinde en onvertinde koperen aardrail?

Het verschil tussen een vertinde en onvertinde koperen aardrail zit in de oppervlaktebehandeling. Een onvertinde koperen aardrail bestaat uit puur koper zonder coating. Een vertinde rail heeft een dunne laag tin aangebracht op het koperoppervlak. Die tinlaag beschermt het koper tegen oxidatie en corrosie, wat de levensduur in bepaalde omgevingen aanzienlijk verlengt.

Koper is van nature een uitstekende geleider en biedt een lage weerstand voor elektrische aardverbindingen. Onvertind koper oxideert echter bij blootstelling aan lucht en vocht, waardoor een groenig patina ontstaat. In droge, stabiele omgevingen heeft dit oxidatielaagje nauwelijks invloed op de geleidingseigenschappen. In vochtige of chemisch belaste omgevingen kan oxidatie echter de contactweerstand verhogen en de verbinding minder betrouwbaar maken. Vertind koper lost dit op door een barrière te vormen tussen het koper en de omgeving.

Voor de meeste binneninstallaties in schone, droge ruimten volstaat een onvertinde koperen aardrail prima. De keuze voor vertind of onvertind is dus primair een functie van de omgeving, niet van de elektrische prestaties op zich.

In welke omgevingen is een onvertinde koperen aardrail toegestaan?

Een onvertinde koperen aardrail is toegestaan in droge, beschermde binnenomgevingen zonder agressieve chemische stoffen of hoge luchtvochtigheid. Voorbeelden zijn technische ruimten in kantoorgebouwen, schakelkasten in fabrieksgebouwen met een gecontroleerd klimaat en aardingsinstallaties in serverruimten of elektrische centrales.

Concreet kun je een onvertinde koperen aardrail toepassen in de volgende situaties:

  • Schakelkasten en verdeelkasten in droge industriële gebouwen
  • Aardingsrails in besturingskasten voor machines en installaties
  • Technische ruimten met een stabiele temperatuur en lage luchtvochtigheid
  • Gebouwinstallaties conform NEN 1010 in niet-corrosieve omgevingen

Zolang de omgevingsklasse van de installatieruimte laag is en er geen agressieve dampen of condensatie aanwezig zijn, biedt een onvertinde aardrail een kosteneffectieve en technisch verantwoorde keuze.

Wanneer is een onvertinde koperen aardrail juist niet geschikt?

Een onvertinde koperen aardrail is niet geschikt in omgevingen met hoge luchtvochtigheid, condensatie, chemische dampen of directe blootstelling aan buitenlucht. In zulke omgevingen oxideert het koper sneller, wat de contactkwaliteit en de betrouwbaarheid van de aardverbinding kan aantasten.

Vermijd onvertinde koperen aardrails in de volgende situaties:

  • Buiteninstallaties of ruimten zonder klimaatbeheersing
  • Procesomgevingen met zuren, logen of agressieve dampen, zoals in de chemische industrie
  • Ruimten met hoge condensatievorming, zoals koelhuizen of wasserijen
  • Maritieme toepassingen of kustlocaties met hoge zoutconcentraties in de lucht
  • Installaties waarbij de rail direct contact maakt met aluminium, omdat koper corrosie door galvanische reacties kan veroorzaken

In al deze gevallen is een vertinde koperen aardrail of een alternatief materiaal zoals RVS een betere keuze. De meerkosten van een vertinde uitvoering wegen ruimschoots op tegen de risico’s van een verslechterende aardverbinding.

Welke normen en certificeringen gelden voor koperen aardrails?

Voor koperen aardrails in Nederlandse installaties geldt primair de NEN 1010, de norm voor laagspanningsinstallaties. Deze norm stelt eisen aan de materiaalkeuze, de doorsnede, de bevestiging en de markering van aardgeleiders en aardrails. Daarnaast zijn Europese normen zoals EN 50164 relevant voor bliksembeveiligingscomponenten.

Bij industriële toepassingen komen ook de volgende normen in beeld:

  • IEC 60947 voor schakelkasten en verdeelsystemen
  • NEN-EN 62561 voor componenten van bliksembeveiligingssystemen, waaronder aardingsgeleiders
  • ATEX-richtlijnen wanneer de installatie zich in een explosiegevaarlijke omgeving bevindt

Controleer altijd of de gekozen aardrail voldoet aan de normen die van toepassing zijn op jouw specifieke installatietype en omgevingsklasse. Bij twijfel is het verstandig om dit te laten beoordelen door een gecertificeerde elektrotechnisch installateur of engineer.

Hoe kies je de juiste afmeting en doorsnede voor een aardrail?

De juiste doorsnede van een koperen aardrail hangt af van de maximale foutstroom die de rail moet afvoeren en de duur van die stroom. Als vuistregel geldt: de doorsnede van de aardgeleider moet minimaal gelijk zijn aan die van de fase- of beschermingsgeleider, afhankelijk van de installatiegrootte en de toegepaste beveiligingen.

Bij het bepalen van de afmeting let je op de volgende factoren:

  • Kortsluitstroom: hoe hoger de verwachte foutstroom, hoe groter de benodigde doorsnede
  • Stroomvoeringstijd: een langere afschakelvertraging vraagt om een grotere doorsnede
  • Lengte van de rail: een langere rail heeft bij dezelfde stroom meer weerstand, wat de doorsnede kan beïnvloeden
  • Aantal aansluitpunten: meer aansluitingen vragen om een rail met voldoende fysieke ruimte en mechanische sterkte

Gangbare doorsneden voor koperen aardrails in industriële installaties liggen tussen 16 mm² en 120 mm², afhankelijk van het vermogen van de installatie. Raadpleeg altijd de NEN 1010 of de projectspecificaties om de exacte minimumeis vast te stellen voor jouw situatie.

Hoe wij helpen bij het kiezen van de juiste aardrail

Bij Gohres leveren we een breed assortiment aan industrial support-producten, waaronder koperen aardrails, buismateriaal en bijbehorende bevestigingscomponenten. Of je nu een standaard afmeting nodig hebt of een maatwerkoplossing voor een specifieke installatie, we denken actief met je mee over de juiste keuze voor jouw omgeving en toepassing. Onze eigen bezorgdienst zorgt ervoor dat de producten op de gewenste datum en locatie worden afgeleverd, zodat jij je project op schema houdt.

Wil je weten welke aardrail het beste past bij jouw installatie? Bekijk ons productaanbod of neem direct contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek. We helpen je snel verder.

Gerelateerde artikelen