Terug
Een lichtmast op een sportveld lijkt een eenvoudige installatie, maar er komt meer bij kijken dan veel mensen verwachten. Van materiaalkeuze en masthoogte tot veiligheidsnormen en vergunningplicht: elke keuze heeft directe gevolgen voor de veiligheid van spelers, omwonenden en het gehele project. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over lichtmasten voor sportvelden, zodat je goed voorbereid aan de slag gaat.
Wat is een lichtmast voor een sportveld?
Een lichtmast voor een sportveld is een vrijstaande stalen of aluminium constructie die op strategische posities rondom een speelveld wordt geplaatst om armaturen te dragen die het veld verlichten. De mast zorgt ervoor dat de verlichtingsarmaturen op de juiste hoogte hangen voor een gelijkmatige lichtverspreiding zonder verblinding van spelers of toeschouwers.
Sportveldlichtmasten zijn specifiek ontworpen voor buitengebruik en moeten bestand zijn tegen wind, regen en temperatuurwisselingen. Ze worden meestal gefundeerd in een betonnen voet en kunnen worden uitgerust met een klimbeugel of intern stijgijzer voor onderhoud. De combinatie van mast, armatuur en fundering vormt samen het verlichtingssysteem van een sportveld.
Aan welke normen en eisen moet een lichtmast voldoen?
Een lichtmast voor een sportveld moet voldoen aan NEN-EN 40, de Europese norm voor lichtmasten. Deze norm stelt eisen aan de constructieve sterkte, windbelastingsweerstand, materiaalspecificaties en de berekening van de fundering. Daarnaast gelden de Nederlandse bouwregelgeving (Bouwbesluit) en eventuele gemeentelijke eisen.
Concreet betekent dit dat een lichtmast berekend moet zijn op de lokale windzone en dat de wanddikte van de mast voldoende is voor de opgelegde belasting van de armaturen. Belangrijke normen en eisen op een rij:
- NEN-EN 40: Constructieve eisen voor lichtmasten, inclusief windbelasting en materiaalkwaliteit
- NEN 3140: Veiligheidsvoorschriften voor elektrische installaties, relevant voor de bekabeling in en om de mast
- Bouwbesluit 2012: Algemene constructieve veiligheid en plaatsingsregels
- Gemeentelijk bestemmingsplan: Lokale regels over plaatsing, hoogte en lichtuitstraling
Bij sportverenigingen die wedstrijden organiseren op officieel niveau gelden bovendien de verlichtingseisen van de betreffende sportbond, zoals de KNVB of de Koninklijke Nederlandse Atletiekunie. Die stellen minimale verlichtingsniveaus vast in lux, afhankelijk van het competitieniveau.
Hoe hoog moet een lichtmast voor een sportveld zijn?
De hoogte van een lichtmast voor een sportveld ligt doorgaans tussen de 8 en 25 meter, afhankelijk van de sportsoort, het veldformaat en het gewenste verlichtingsniveau. Voor een klein trainingsveld is 8 tot 12 meter vaak voldoende; voor een officieel voetbalveld of atletiekbaan zijn masten van 16 tot 25 meter gebruikelijk.
De hoogte bepaalt direct de lichthoek en de mate van verblinding. Hogere masten zorgen voor een grotere verlichtingshoek en minder directe verblinding bij spelers, maar vereisen krachtigere armaturen en een stevigere fundering. Bij het bepalen van de juiste masthoogte speel je ook in op de omgeving: masten nabij woningen of wegen moeten zo worden geplaatst dat lichthinder tot een minimum beperkt blijft.
Welk materiaal is het beste voor een sportveldlichtmast?
Staal is het meest gebruikte materiaal voor lichtmasten op sportvelden, vanwege de hoge sterkte, de bewezen duurzaamheid en de relatief lage kosten. Stalen masten worden doorgaans thermisch verzinkt of gepoedercoat om roestvorming te voorkomen. Aluminium is een alternatief dat lichter is en niet roest, maar duurder en minder stijf.
Een overzicht van de meest gebruikte materialen:
- Staal (thermisch verzinkt): Sterk, betaalbaar, gaat lang mee bij goed onderhoud, standaardkeuze voor de meeste sportvelden
- Staal (gepoedercoat): Esthetisch aantrekkelijker, verkrijgbaar in diverse kleuren, iets hogere onderhoudskosten
- Aluminium: Lichtgewicht, corrosiebestendig, hogere aanschafprijs maar laag onderhoud
- RVS (roestvast staal): Wordt zelden toegepast bij lichtmasten vanwege de hoge kosten, maar wel relevant in agressieve omgevingen zoals kustgebieden
Voor de meeste buitensportvelden in Nederland is een thermisch verzinkte stalen mast de meest praktische keuze. De combinatie van sterkte, beschikbaarheid en prijs maakt staal tot de logische standaard.
Wat zijn de veiligheidsrisico’s bij een slecht geïnstalleerde lichtmast?
Een slecht geïnstalleerde lichtmast vormt een serieus veiligheidsrisico. De grootste gevaren zijn omvallen bij harde wind, elektrische storingen door onjuiste bekabeling en loszittende armaturen die naar beneden kunnen vallen. Deze risico’s treffen niet alleen spelers op het veld, maar ook toeschouwers en omwonenden.
De meest voorkomende installatiefouten en hun gevolgen:
- Onvoldoende fundering: De mast kan kantelen of omvallen bij storm, zeker op zachte of vochtige ondergrond
- Verkeerde berekening van de windbelasting: Als de mast niet is berekend op de lokale windzone, kan de constructie bezwijken
- Onjuiste elektrische aansluiting: Risico op kortsluiting, brand of elektrocutie bij contact met de mast
- Gebruik van verkeerde materialen: Niet-gecertificeerde onderdelen kunnen sneller slijten of bezwijken
Laat een lichtmast altijd installeren door een gecertificeerde partij die werkt volgens de geldende normen. Periodieke inspectie van zowel de constructie als de elektrische installatie is daarna noodzakelijk om de veiligheid te waarborgen.
Wanneer is een vergunning nodig voor een lichtmast op een sportveld?
Voor de meeste lichtmasten op sportvelden is een omgevingsvergunning nodig, zeker als de mast hoger is dan 5 meter of als het sportveld in een woongebied of beschermd landschap ligt. De exacte vergunningplicht verschilt per gemeente en wordt bepaald door het lokale bestemmingsplan.
Houd rekening met de volgende situaties:
- Masten hoger dan 5 meter: Bijna altijd vergunningplichtig, ongeacht de locatie
- Masten in of nabij woongebieden: Aanvullende eisen aan lichthinder en uitstraling richting woningen
- Masten in beschermd gebied of nabij monumenten: Strengere welstandseisen en soms extra advies van de Omgevingsdienst
- Vervanging van bestaande masten: Soms vergunningvrij als de afmetingen gelijk blijven, maar controleer dit altijd bij de gemeente
Vraag vooraf altijd een vergunningencheck aan bij je gemeente of via het Omgevingsloket. Een aanvraag indienen zonder vooronderzoek kost tijd en vertraagt het project onnodig.
Hoe wij helpen bij metaalconstructies voor sportvelden en industriële toepassingen
Bij Gohres leveren we stalen en metalen constructieonderdelen die ook bij lichtmastprojecten van pas komen. Of je nu op zoek bent naar stafmateriaal, buisprofielen of industrial support-producten voor de bevestiging en bekabeling van je installatie, wij denken graag met je mee.
Wat we voor je kunnen doen:
- Levering van staal- en metaalproducten op maat, inclusief buisprofielen en stafmateriaal
- Industrial support-producten zoals Unistrut-profielen en beugels voor kabel- en leidingondersteuning
- Maatwerk plaatbewerking voor specifieke constructieve onderdelen
- Eigen bezorgdienst die levert op de gewenste datum en locatie
We werken snel en flexibel: vandaag bestellen betekent morgen leveren. Neem contact met ons op voor een vrijblijvende offerte en vertel ons wat je nodig hebt.