Terug
De plaatsing van een lichtmast lijkt eenvoudig, maar achter elke correct geplaatste mast gaat een doordachte fundering schuil. Of het nu gaat om een parkeerterrein, een industrieel terrein of een openbare weg: de ingraafdiepte bepaalt voor een groot deel de stabiliteit en veiligheid van de constructie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over lichtmasten en hun fundering, zodat je precies weet waar je op moet letten.
Welke factoren bepalen de benodigde ingraafdiepte?
De benodigde ingraafdiepte van een lichtmast hangt af van meerdere variabelen: de masthoogte, het gewicht van de armatuur, de windbelasting op de locatie en de draagkracht van de bodem. Als vuistregel geldt dat een lichtmast minimaal 10% van zijn totale hoogte in de grond moet zitten, maar in de praktijk ligt dit vaak hoger.
De volgende factoren spelen een rol bij het bepalen van de juiste diepte:
- Masthoogte: Hoe hoger de mast, hoe groter het hefboomeffect van windkrachten en hoe dieper de fundering moet zijn.
- Windzone: Nederland kent verschillende windzones. Locaties aan de kust of op open terreinen vereisen een diepere en robuustere fundering dan beschutte binnenstedelijke locaties.
- Bodemgesteldheid: Veen, zand en klei hebben elk een andere draagkracht. Op slappe grond is een diepere ingraving of een alternatieve funderingsmethode nodig.
- Armatuurgewicht en uithouder: Een zware lamp met een lange uithouder vergroot het kantelmoment en vraagt om meer fundering.
- Type mast: Conische masten, rechte masten en sierstijlen hebben elk andere eigenschappen die de funderingseis beïnvloeden.
Een geotechnisch rapport of grondonderzoek geeft je de meest betrouwbare basis voor het bepalen van de juiste ingraafdiepte op een specifieke locatie.
Wat is het verschil tussen een ingegraven mast en een mast op een grondplaat?
Een ingegraven lichtmast wordt direct in de grond geplaatst, waarbij de voet van de mast in een betonnen fundering of verdicht zand verankerd wordt. Een mast op een grondplaat staat op een bovengrondse stalen plaat die met ankerbouten aan een betonnen poer is bevestigd. Het voornaamste verschil zit in de toegankelijkheid, het onderhoud en de constructieve aanpak.
Ingegraven mast
Bij een ingegraven mast is de fundering volledig onder de grond. Dit geeft een strak, opgeruimd uiterlijk en is kostenefficiënt bij eenvoudige bodemomstandigheden. Het nadeel is dat vervanging of verplaatsing meer werk vraagt, omdat de mast uit het beton of de grond gebroken moet worden.
Mast op een grondplaat
Een mast op een grondplaat is bovengronds bevestigd aan een betonnen poer. Dit maakt demontage en herplaatsing eenvoudiger, wat voordelig is op terreinen waar de indeling regelmatig verandert. Deze methode vereist nauwkeurige uitlijning van de ankerbouten en een zorgvuldig gestorte poer. In industriële omgevingen is dit een veelgebruikte oplossing vanwege de flexibiliteit.
Hoe wordt een lichtmast correct geplaatst?
Een lichtmast correct plaatsen vraagt om een vaste volgorde van handelingen: grondonderzoek, fundering voorbereiden, mast plaatsen en uitlijnen, en ten slotte de elektrische aansluiting verzorgen. Sla je een stap over, dan riskeer je een mast die scheef staat, te weinig stabiliteit heeft of niet voldoet aan de geldende normen.
De stappen in het kort:
- Grondonderzoek: Bepaal de bodemgesteldheid en draagkracht voordat je begint.
- Uitgraven: Graaf een put met de juiste afmetingen op basis van de masthoogte en het funderingsadvies.
- Bekisting en wapening: Breng bekisting en staalwapening aan voor de betonnen fundering.
- Ankerboutcassette of directe plaatsing: Afhankelijk van het masttype plaats je een ankerboutcassette voor een grondplaatmast of positioneer je de mastvoet direct in de bekisting.
- Beton storten: Vul de bekisting met beton van de juiste sterkteklasse en laat dit volledig uitharden.
- Mast plaatsen en uitlijnen: Bevestig de mast aan de ankerboutcassette of controleer de uitlijning bij directe ingraving.
- Elektrische aansluiting: Zorg dat de kabelgeleiding veilig en conform de NEN-normen is aangelegd voordat de mast in gebruik wordt genomen.
Laat plaatsing en fundering altijd uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf. Dit borgt zowel de constructieve veiligheid als de naleving van geldende regelgeving.
Welke normen gelden voor de fundering van lichtmasten?
In Nederland gelden voor de fundering en constructieve veiligheid van lichtmasten meerdere normen. De belangrijkste zijn de NEN-EN 40-serie (specifiek voor lichtmasten), de Eurocode 7 voor geotechnisch ontwerp en de NEN-EN 1991-1-4 voor windbelasting. Samen bepalen deze normen de minimale eisen waaraan de fundering moet voldoen.
Relevante normering op een rij:
- NEN-EN 40-3-1 en 40-3-3: Specificeren de constructieve eisen voor lichtmasten, inclusief belastingen en berekeningen voor de funderingsdiepte.
- Eurocode 7 (NEN-EN 1997): Geeft de kaders voor geotechnisch ontwerp, waaronder de draagkracht van de bodem en de vereiste ingraafdiepte.
- Eurocode 1 windbelasting (NEN-EN 1991-1-4): Bepaalt de windbelasting op basis van locatie, hoogte en terreinruwheid.
- NEN 3140: Regelt de veiligheid van elektrische installaties, relevant voor de kabelaansluiting in en rondom de mast.
Gemeenten en opdrachtgevers hanteren soms aanvullende eisen. Controleer altijd de lokale bestemmingsplanregels en vraag bij twijfel een constructeur om een berekening op maat.
Wanneer is een lichtmast niet diep genoeg ingegraven?
Een lichtmast is niet diep genoeg ingegraven wanneer de mast zichtbaar beweegt bij windbelasting, wanneer de grond rondom de mastvoet scheuren vertoont, of wanneer een constructieve berekening aantoont dat de fundering onvoldoende weerstand biedt aan het kantelmoment. Dit zijn signalen die onmiddellijke actie vereisen.
Andere signalen die wijzen op een onvoldoende fundering:
- De mast staat zichtbaar scheef, ook zonder recente storm of aanrijding.
- Er is roestvorming of corrosie zichtbaar op de mastvoet op maaiveldniveau, wat kan wijzen op vochtophoping door een te ondiepe of slecht afgewerkte fundering.
- De mast is geplaatst zonder grondonderzoek op een locatie met slappe of wisselende bodem.
- De originele funderingsberekening is gebaseerd op een lichtere armatuur dan de huidige installatie.
Een te ondiep ingegraven lichtmast vormt een direct veiligheidsrisico. Bij twijfel laat je de fundering altijd controleren door een constructeur of gecertificeerd installateur voordat je de mast opnieuw in gebruik neemt.
Hoe wij helpen bij draagconstructies en support voor lichtmasten
Lichtmasten staan zelden op zichzelf. In industriële omgevingen combineren ze vaak met kabelgoten, ladderbanen en draagconstructies die de elektrische infrastructuur op hoogte houden. Precies daar helpen wij je verder. Ons assortiment industrial support-producten biedt de componenten die je nodig hebt voor een complete en veilige installatie:
- Unistrut-profielen voor het monteren van armaturen, kabelgoten en aanverwante constructies
- Marine ladderbanen voor kabelgeleiding in en rondom verlichtingsinstallaties
- Pijpbeugels en stafmateriaal voor het verankeren en geleiden van bekabeling
- Maatwerk metaalconstructies voor draagstructuren die niet uit een standaardcatalogus komen
We leveren snel, denken mee met jouw project en passen maatvoeringen aan op aanvraag. Onze eigen bezorgdienst zorgt dat producten op de gewenste datum en locatie aankomen. Vraag vrijblijvend een offerte aan en ontdek wat Gohres voor jouw installatie kan betekenen.