Wat is het verschil tussen aarding en beveiliging tegen blikseminslag?

In industriële omgevingen komen aarding en bliksembeveiliging vaak in één adem voor, maar ze vervullen elk een eigen functie. Toch werken ze nauw samen om mensen, apparatuur en gebouwen te beschermen. Als inkoop- of projectmanager is het belangrijk om het onderscheid te kennen, zodat je de juiste maatregelen treft en voldoet aan de geldende normen. Een aardnok speelt daarin een concrete rol, maar is slechts één onderdeel van een groter geheel.

Wat is aarding en waarvoor dient het?

Aarding is het elektrisch verbinden van metalen onderdelen, installaties of apparatuur met de aarde, zodat ongewenste elektrische spanningen veilig worden afgevoerd. Het doel is tweeledig: mensen beschermen tegen elektrische schokken en apparatuur beschermen tegen schade door lekstromen of spanningsverschillen.

In de praktijk zorgt aarding ervoor dat als er een storing optreedt, de stroom een veilige weg naar de aarde vindt in plaats van door een persoon of een gevoelig apparaat te lopen. Denk aan een machine waarvan de behuizing onder spanning komt te staan door een isolatiefout. Zonder aarding kan iemand die de machine aanraakt een gevaarlijke schok krijgen. Met aarding loopt de stroom direct naar de aarde en schakelt de beveiliging uit.

Een aardnok is een veelgebruikt verbindingselement bij het aansluiten van aardleidingen op staalconstructies, frames of kabelgoten. Het zorgt voor een betrouwbare en mechanisch sterke verbinding tussen de aardgeleider en het metaaloppervlak.

Wat is beveiliging tegen blikseminslag?

Bliksembeveiliging is een systeem dat gebouwen en installaties beschermt tegen de directe en indirecte gevolgen van blikseminslag. Het bestaat uit een buitenbeveiligingssysteem dat de bliksemstroom opvangt en afvoert, en een binnenbeveiligingssysteem dat overspanningen in elektrische installaties beperkt.

Het buitenbeveiligingssysteem bestaat uit drie onderdelen:

• Opvangsysteem: stangen, draden of mazen op het dak die de bliksem opvangen
• Afvoersysteem: geleiders die de bliksemstroom naar beneden leiden
• Aardsysteem: elektroden in de grond die de stroom veilig in de aarde afvoeren

Het binnenbeveiligingssysteem omvat overspanningsbeveiligers en bonding, waarmee je voorkomt dat de hoge energie van een blikseminslag via het elektriciteitsnet of datalijnen schade aanricht aan apparatuur binnenin het gebouw.

Wat is het verschil tussen aarding en bliksembeveiliging?

Het belangrijkste verschil is het doel en de schaal van de bedreiging. Aarding beschermt tegen storingen in de normale bedrijfsvoering, zoals lekstromen en isolatiefouten. Bliksembeveiliging beschermt tegen een extreme, kortdurende energiepiek van buiten, veroorzaakt door een blikseminslag.

Aarding is een continu aanwezige beveiliging die altijd actief is. Bliksembeveiliging is specifiek ontworpen voor het afvoeren van de enorme energiehoeveelheid die een blikseminslag met zich meebrengt. Die energie is zo groot dat een gewone aarding die niet kan verwerken zonder beschadigd te raken of gevaarlijke bijverschijnselen te veroorzaken.

Een ander verschil zit in de weerstandseisen. Voor aarding gelden specifieke weerstandswaarden die ervoor zorgen dat lekstromen snel en veilig worden afgevoerd. Voor bliksembeveiliging gelden aanvullende eisen aan de doorstroomcapaciteit en de geometrie van het aardsysteem, omdat de stroompieken bij bliksem vele malen hoger zijn dan bij normale bedrijfsfouten.

Werken aarding en bliksembeveiliging samen?

Ja, aarding en bliksembeveiliging werken samen en delen in veel gevallen hetzelfde aardsysteem. Het aardsysteem van een bliksembeveiligingsinstallatie is in de meeste gevallen verbonden met het aardingssysteem van de elektrische installatie. Dit heet een geïntegreerd aardsysteem of equipotentiaalverbinding.

Door beide systemen op hetzelfde referentiepotentiaal aan te sluiten, voorkom je gevaarlijke spanningsverschillen tussen constructiedelen tijdens een blikseminslag. Als aarding en bliksembeveiliging los van elkaar zouden staan, kan er bij een inslag een hoog spanningsverschil ontstaan tussen twee metalen onderdelen die dicht bij elkaar liggen. Dat is een ernstig gevaar voor mensen en apparatuur.

In industriële installaties is de aardnok een veelgebruikt middel om metalen constructiedelen, kabelgoten en frames op te nemen in dit geïntegreerde aardsysteem. Zo vormen alle metalen onderdelen samen één elektrisch verbonden geheel.

Welke normen gelden voor aarding en bliksembeveiliging in de industrie?

In Nederland gelden voor aarding en bliksembeveiliging duidelijke normen die bepalen hoe installaties ontworpen, uitgevoerd en gekeurd moeten worden. De twee belangrijkste normreeksen zijn NEN-EN-IEC 62305 voor bliksembeveiliging en NEN 1010 voor laagspanningsinstallaties, inclusief aarding.

• NEN-EN-IEC 62305: beschrijft de eisen voor buitenbeveiliging, binnenbeveiliging en risicobeoordeling bij bliksem
• NEN 1010: de Nederlandse norm voor elektrische laagspanningsinstallaties, met specifieke eisen voor aarding en beschermingsgeleiders
• NEN-EN-IEC 60364: de Europese basisnorm voor elektrische installaties, waarvan NEN 1010 de Nederlandse implementatie is

Voor industriële omgevingen geldt bovendien dat de risicobeoordeling volgens NEN-EN-IEC 62305-2 bepaalt welk beschermingsniveau vereist is. Dit niveau, aangeduid als Lightning Protection Level (LPL I tot IV), bepaalt de specificaties voor het bliksembeveiligingssysteem. Hoe groter het risico, hoe zwaarder de eisen aan het systeem.

Wanneer is aanvullende bliksembeveiliging noodzakelijk?

Aanvullende bliksembeveiliging is noodzakelijk wanneer een risicobeoordeling aantoont dat de kans op schade door bliksem onaanvaardbaar hoog is. Factoren die dit risico verhogen zijn de hoogte van het gebouw, de locatie, het type activiteiten en de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen of kritische apparatuur.

Situaties waarbij je aanvullende bliksembeveiliging serieus moet overwegen:

• Hoge gebouwen of installaties in open landschappen, zoals opslagtanks of hoge productiegebouwen
• Locaties met explosiegevaar, zoals chemische installaties of stofrijke omgevingen
• Gebouwen met kritische systemen die niet mogen uitvallen, zoals datacenters of procesinstallaties
• Locaties met veel bliksemactiviteit op basis van regionale bliksemkaarten
• Situaties waarbij schade aan mensen of milieu grote gevolgen heeft

De risicobeoordeling is niet optioneel bij nieuwbouw van industriële gebouwen. Op basis van de uitkomst bepaal je welke combinatie van opvangsystemen, afvoergeleiders, aarding en overspanningsbeveiliging je nodig hebt. Een aardnok en de bijbehorende verbindingen vormen daarin de mechanische basis van een betrouwbaar aardsysteem.

Hoe wij helpen met aarding en bliksembeveiliging in industriële installaties

Bij Gohres leveren we de industrial support-producten die je nodig hebt om aardingssystemen betrouwbaar en normconform aan te leggen. Of het nu gaat om het verbinden van kabelgoten, frames of staalconstructies met het aardsysteem, wij beschikken over het juiste materiaal.

Wat wij voor je kunnen betekenen:

• Aardnokken en verbindingsmateriaal voor het aansluiten van aardgeleiders op metaalconstructies
• Unistrut-profielen en kabelgoten die eenvoudig in het aardingssysteem zijn op te nemen
• Pijpbeugels en marine ladderbanen als onderdeel van een geïntegreerde installatie
• Maatwerk en advies op basis van jouw specifieke projecteisen en tekeningen
• Eigen bezorgdienst die levert op de gewenste datum en locatie, zodat jouw planning niet in gevaar komt

Vraag direct een vrijblijvende offerte aan via onze website of neem contact op met ons team. We denken graag met je mee over de juiste producten voor jouw project.

Gerelateerde artikelen

• Hoe vaak moet je de aarding van een constructie controleren?
• Hoe pas je unistrut toe in een industriële hal?
• Hoe bereken je de maximale belasting van een unistrut profiel?
• In welke materialen is unistrut leverbaar?
• Wat is het verschil tussen een stalen en aluminium lichtmast?

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.