Op een aardrail passen doorgaans tussen de 4 en 24 aansluitingen, afhankelijk van het type rail, de fabrikant en de toepassing. Het exacte aantal hangt af van de fysieke lengte van de rail, het aantal beschikbare aansluitpunten en de specificaties van de installatie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over aardrailaansluitingen, normen en het juiste gebruik in industriële omgevingen.
Wat bepaalt het maximale aantal aansluitingen op een aardrail?
Het maximale aantal aansluitingen op een aardrail wordt bepaald door drie factoren: de fysieke lengte van de rail, het aantal beschikbare klemposities en de stroombelasting per aansluiting. Fabrikanten geven per railtype een maximaal aantal aansluitpunten op, en dat aantal mag je nooit overschrijden, ook niet als er ruimte lijkt te zijn.
Een koperen aardrail heeft een vaste geleidercapaciteit. Hoe meer geleiders je aansluit, hoe groter de totale stroombelasting die de rail moet kunnen afvoeren bij een fout. Daarom geldt naast het fysieke aantal aansluitingen ook een maximale doorvoerstroom als beperkende factor. Raadpleeg altijd het datasheet van de specifieke aardrail die je gebruikt, want de grenswaarden verschillen per model en fabrikant.
Daarnaast speelt de kabeldikte een rol. Dikkere aardingsgeleiders nemen meer ruimte in op de klemschroef of het klemblok, waardoor het praktisch haalbare aantal aansluitingen lager kan uitvallen dan het theoretische maximum.
Welke normen gelden voor aardrailaansluitingen in industriële installaties?
In Nederland en de rest van Europa gelden voor aardrailaansluitingen in industriële installaties de NEN-EN-IEC 60364-serie (laagspanningsinstallaties) en de NEN-EN-IEC 61439-serie (schakelinstallaties). Deze normen bepalen onder meer de minimale doorsnede van aardingsgeleiders, de vereiste verbindingskwaliteit en de identificatie van aardpunten.
Concreet schrijven deze normen voor dat:
- Elke aardverbinding mechanisch en elektrisch betrouwbaar moet zijn
- De aardrail zelf voldoende geleidingsvermogen moet hebben voor de verwachte kortsluitstroom
- Aardpunten duidelijk gemarkeerd worden met het aardingssymbool
- De rail stevig bevestigd is en geen spanningen op de aansluitingen veroorzaakt
Voor industriële installaties met hogere kortsluitstromen gelden aanvullende eisen aan de raildikte en de bevestiging. Een gecertificeerde installateur of elektrotechnisch engineer bepaalt welke normen specifiek van toepassing zijn op jouw installatie.
Wat is het verschil tussen een hoofdaardrail en een sub-aardrail?
Een hoofdaardrail (ook wel hoofdaardpunt of MET, Main Earthing Terminal) is het centrale aardpunt van een installatie waarop alle aardingsgeleiders vanuit de installatie samenkomen. Een sub-aardrail is een secundaire rail die lokaal, bijvoorbeeld in een verdeelkast of machinecabinet, de aardverbindingen van een deelinstallatie bundelt en via één geleider terugverbindt met de hoofdaardrail.
Het praktische verschil zit in de hiërarchie en de belasting:
- De hoofdaardrail draagt de volledige aardstroom van de installatie en moet dienovereenkomstig zwaarder gedimensioneerd zijn
- De sub-aardrail draagt alleen de aardstroom van de lokale deelinstallatie
- Sub-aardrails verminderen het aantal geleiders dat naar het hoofdaardpunt loopt, wat de installatie overzichtelijker maakt
In grote industriële installaties is het gebruik van sub-aardrails per sectie of per machine een gangbare en aanbevolen aanpak. Dit maakt onderhoud en foutopsporing aanzienlijk eenvoudiger.
Hoeveel geleiders mogen op één aansluitpunt van een aardrail?
Op de meeste aardrails mag je één geleider per aansluitpunt aansluiten. Dit is de standaardregel die fabrikanten en normen hanteren, tenzij het aansluitpunt expliciet is ontworpen voor meerdere geleiders. Twee of meer geleiders onder één klemschroef forceren vergroot de kans op een slechte verbinding en is in de meeste gevallen niet toegestaan.
Als je meerdere geleiders op één punt wilt samenvoegen, gebruik dan een kabelschoen met meerdere ogen of een speciaal meervoudig klemblok dat hiervoor gecertificeerd is. Sommige koperen aardrails hebben aansluitpunten met twee of drie klemposities naast elkaar, zodat je per positie meerdere geleiders kunt aansluiten zonder de verbindingskwaliteit te compromitteren.
Wanneer moet een aardrail worden uitgebreid of vervangen?
Een aardrail moet worden uitgebreid wanneer alle aansluitpunten bezet zijn en je een extra aardverbinding nodig hebt. Vervanging is nodig als de rail beschadigd is, tekenen van corrosie vertoont, niet meer voldoet aan de geldende normen of als de installatie zodanig is gegroeid dat de stroombelasting de capaciteit van de huidige rail overschrijdt.
Signalen dat uitbreiding of vervanging nodig is:
- Alle klemposities zijn in gebruik en je hebt extra aansluitingen nodig
- De rail vertoont verkleuring, roest of mechanische beschadiging
- Er zijn extra machines of verdeelkasten toegevoegd aan de installatie
- Een periodieke inspectie of herkeuring wijst op onvoldoende capaciteit
- De kortsluitstroomwaarden van de installatie zijn gestegen door uitbreiding
Uitbreiding kan soms door een langere rail te plaatsen of door een sub-aardrail toe te voegen in een nieuwe sectie. Laat deze afweging altijd maken door een bevoegd installateur, zodat de nieuwe situatie blijft voldoen aan de geldende normen.
Hoe wij helpen met aardrails en industriële bevestigingsoplossingen
Bij Gohres leveren we een breed assortiment aan industrial support-producten voor industriële installaties, waaronder Unistrut-profielen, ladderbanen, pijpbeugels en buis- en stafmateriaal. Onze producten zijn geschikt voor de bevestiging en ondersteuning van kabels, leidingen en installaties in veeleisende industriële omgevingen. Met onze eigen bezorgdienst leveren we op de gewenste datum en locatie, zodat jouw project geen vertraging oploopt.
Heb je vragen over de juiste producten voor jouw installatie of wil je weten welke oplossingen het beste passen bij jouw situatie? Bekijk ons productassortiment of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.