Een kunststof buisklem is niet altijd even sterk als een metalen buisklem, maar voor veel toepassingen is dat ook niet nodig. Kunststof klemmen presteren uitstekend bij lichte tot middelzware belastingen, in corrosieve omgevingen of waar elektrische isolatie vereist is. Metalen klemmen blijven de betere keuze bij hoge temperaturen, zware mechanische belasting en kritieke veiligheidseisen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over buisklemmen en pijpbeugels, zodat je precies weet welk type past bij jouw installatie.
Welke krachten moet een buisklem eigenlijk weerstaan?
Een buisklem moet meerdere soorten krachten tegelijk weerstaan: het gewicht van de leiding (statische belasting), dynamische krachten door trillingen of drukstoten, en thermische uitzetting van de buis bij temperatuurwisselingen. Afhankelijk van de installatie kunnen ook windbelasting, seismische krachten of krachten door vloeistofstroming een rol spelen.
Bij het ontwerp van een pijpbeugel of buisklem gaat het dus niet alleen om het dragen van het gewicht van de buis zelf. Een leiding gevuld met vloeistof weegt aanzienlijk meer dan een lege leiding, en bij hoge druk of snelle afsluiters kunnen plotselinge drukpieken extra trekkrachten veroorzaken. De klem moet al deze belastingen opnemen zonder te vervormen, los te raken of de buis te beschadigen.
Daarnaast speelt de omgeving een grote rol. In corrosieve omgevingen, zoals chemische fabrieken of offshore-installaties, moet het klemmateriaal ook bestand zijn tegen chemische aantasting. Dit maakt materiaalkeuze net zo belangrijk als de mechanische sterkte.
Hoe verschilt de treksterkte van kunststof en metaal?
Metalen buisklemmen, meestal van staal of RVS, hebben een aanzienlijk hogere treksterkte dan kunststof varianten. Staal heeft een treksterkte die vele malen groter is dan die van gangbare technische kunststoffen zoals nylon of polyamide. Kunststof klemmen zijn daardoor minder geschikt voor zwaar belaste of trillingsgevoelige installaties.
Toch is treksterkte niet het enige relevante criterium. Technische kunststoffen zoals glasvezelversterkt polyamide (PA) of polypropeen (PP) bieden een gunstige verhouding tussen sterkte en gewicht. Ze zijn licht, corrosiebestendig en kunnen in veel standaard industriële toepassingen prima voldoen aan de belastingseisen.
Een belangrijk verschil is ook het gedrag bij langdurige belasting. Metaal vertoont nauwelijks kruip (langzame vervorming onder constante belasting), terwijl kunststof onder aanhoudende druk licht kan vervormen. In toepassingen waar de klem jarenlang dezelfde belasting draagt, is dit een relevant aandachtspunt bij de materiaalkeuze.
Wanneer is een kunststof buisklem de betere keuze?
Een kunststof buisklem is de betere keuze wanneer corrosiebestendigheid, elektrische isolatie of laag gewicht zwaarder wegen dan maximale treksterkte. Dit geldt onder meer voor leidingwerk in vochtige omgevingen, chemische installaties, voedingsindustrie en toepassingen waarbij metaalcontact ongewenst is.
Concrete situaties waarbij kunststof pijpbeugels de voorkeur verdienen:
- Corrosieve omgevingen: kunststof roest niet en is bestand tegen veel chemicaliën
- Elektrische installaties: kunststof isoleert en voorkomt galvanische corrosie of stroomlekken
- Voedsel- en farmaceutische industrie: geen metaaldeeltjes, makkelijk te reinigen
- Lichte leidingen: bij kleine diameters en lage druk is kunststof meer dan sterk genoeg
- Kostenreductie: kunststof klemmen zijn doorgaans goedkoper in aanschaf en montage
Bovendien dempen kunststof klemmen trillingen beter dan metalen varianten, wat in installaties met pompen of compressoren de geluidsontwikkeling en slijtage kan verminderen.
Wanneer is een metalen buisklem onvervangbaar?
Een metalen buisklem is onvervangbaar wanneer de installatie te maken heeft met hoge temperaturen, zware mechanische belasting, brandveiligheid of strenge normen voor draagvermogen. In deze omstandigheden biedt metaal een betrouwbaarheid die kunststof niet kan evenaren.
Specifieke toepassingen waarbij je altijd voor een metalen pijpbeugel kiest:
- Hoge temperaturen: bij leidingen boven circa 80 tot 100 graden Celsius verliezen de meeste kunststoffen sterk aan sterkte
- Brandveiligheid: metalen klemmen behouden hun draagvermogen bij brand, kunststof smelt
- Zware leidingen: grote diameters met hoge vloeistofdruk vereisen de hogere treksterkte van staal
- Stoominstallaties: stoom combineert hoge druk met hoge temperatuur, wat metaal vereist
- Normatief vereist: bepaalde installatienormen schrijven metalen bevestigingen voor in specifieke situaties
In industriële omgevingen met trillingen van zware machines of transportbanden verdient metaal eveneens de voorkeur vanwege het betere weerstandsvermogen tegen dynamische belasting over langere tijd.
Welke normen en certificeringen gelden voor buisklemmen?
Buisklemmen in industriële installaties moeten voldoen aan Europese en nationale normen die het draagvermogen, de materiaalsamenstelling en de veiligheid reguleren. De meest relevante norm voor pijpbeugels en buisbevestigingen in Europa is DIN 3015, die specificaties geeft voor afmetingen en belastbaarheid van buisklemmen in hydraulische en pneumatische systemen.
Daarnaast zijn de volgende normen en kaders relevant:
- EN 13480: voor metalen industriële leidingen, inclusief eisen aan bevestigingen
- ATEX-richtlijnen: in explosiegevaarlijke zones gelden aanvullende eisen aan materialen en uitvoering
- ISO 9001: kwaliteitsmanagementsysteem van de leverancier, een indicatie van consistente productkwaliteit
- VCA-certificering: relevant voor de veiligheid van montage en levering in industriële omgevingen
Bij twijfel over welke norm van toepassing is op jouw installatie, is het verstandig om dit te controleren met je installatieontwerpspecificatie of een erkende technisch adviseur. De norm bepaalt mede welk type buisklem je mag toepassen.
Hoe kies je de juiste buisklem voor jouw installatie?
De juiste buisklem kies je door systematisch vijf factoren af te wegen: het medium in de leiding, de temperatuur, de mechanische belasting, de omgevingscondities en de geldende normen. Wie deze factoren helder heeft, kan snel en gericht de juiste pijpbeugel selecteren.
Doorloop de volgende stappen bij je selectie:
- Bepaal de buisdiameter en het gewicht van de leiding inclusief medium en isolatie
- Stel de maximale bedrijfstemperatuur vast en check of kunststof dit aankan
- Beoordeel de omgeving: corrosief, vochtig, explosiegevaarlijk of juist schoon en droog?
- Check de van toepassing zijnde normen voor jouw installatietype
- Kies het materiaal: staal, RVS, aluminium of kunststof, afhankelijk van bovenstaande factoren
- Bepaal het type klem: vaste klem, glijbeugel of veerklem, afhankelijk van de gewenste bewegingsvrijheid
Een glijbeugel gebruik je wanneer de leiding thermisch uitzet en vrij moet kunnen bewegen. Een vaste buisklem gebruik je wanneer de leiding op een exacte positie gefixeerd moet blijven. Het mengen van vaste en glijbeugels in één leidingtraject is een gangbare techniek om thermische spanningen te beheersen.
Hoe wij je helpen bij het kiezen van de juiste buisklem
Bij Gohres leveren we een uitgebreid assortiment pijpbeugels en buisklemmen voor industriële installaties, zowel in staal, RVS als kunststof uitvoeringen. We denken actief mee over de juiste keuze voor jouw specifieke situatie. Ons aanbod omvat onder andere:
- Standaard en maatwerk pijpbeugels in diverse materialen en normmaten
- Unistrut-profielen en ladderbanen voor kabel- en buisondersteuning
- Buis- en stafmateriaal uit voorraad, met snelle levering
- Vrijblijvend advies bij technische vragen over normen en belastbaarheid
We hanteren het motto “Vandaag bestellen, morgen leveren” en beschikken over een eigen bezorgdienst die levert op de door jou gewenste datum en locatie. Vraag direct een vrijblijvende offerte aan via onze website of neem contact op met ons team voor technisch advies op maat.