Bij het aarden van metaalconstructies, stalen frames en industriële installaties komen twee begrippen regelmatig terug: de aardnok en de aardklem. Beide componenten spelen een belangrijke rol in de elektrische veiligheid van een installatie, maar ze worden op verschillende manieren toegepast. Of je nu werkt als inkoper, projectmanager of technisch verantwoordelijke, het kennen van dit verschil helpt je om de juiste keuze te maken voor jouw specifieke situatie.
Wat is een aardnok en waarvoor wordt het gebruikt?
Een aardnok is een speciaal ontworpen bevestigingsonderdeel dat dient als aardingspunt op een metalen constructie of profiel. Het bestaat doorgaans uit een bout, moer of nokstuk met een geprofileerd of getand contactvlak dat door de verflaag of oxidatielaag heen bijt om een betrouwbaar elektrisch contact te maken met het onderliggende metaal.
De aardnok wordt veel toegepast in situaties waarbij de metaalconstructie zelf als geleidend pad voor aarding moet fungeren. Denk aan stalen frames, kabelgoten, Unistrut-profielen en andere dragende constructies in industriële omgevingen. Door de getande of geprofileerde vorm garandeert de aardnok een stabiele en permanente verbinding, ook als het oppervlak van de constructie licht geverfd of geanodiseerd is.
Typische toepassingen van een aardnok zijn:
- Aarding van stalen kabelgoten en ladderbanen
- Bevestiging van aardingsleidingen aan Unistrut-profielen
- Aardverbindingen in schakelkasten en installatieframes
- Equipotentiaalverbindingen in industriële productieomgevingen
Wat is een aardklem en hoe werkt het?
Een aardklem is een klemverbinding die wordt gebruikt om een aardingsgeleider mechanisch en elektrisch vast te zetten aan een geleidend oppervlak, buis of constructiedeel. De aardklem omsluit het object en maakt via een schroef- of klemverbinding contact met het metalen oppervlak, zonder dat hiervoor een gat hoeft te worden geboord.
Aardklemmen zijn beschikbaar in verschillende uitvoeringen: buisaardklemmen voor ronde profielen, plaataardklemmen voor vlakke oppervlakken en universele klemmen voor diverse vormen. Ze worden vaak ingezet op locaties waar snelle montage en demontage gewenst zijn, of waar boren of lassen niet mogelijk of wenselijk is.
De werking is eenvoudig: de klem wordt rondom of tegen het te aarden object geplaatst en aangedraaid totdat er een vaste, geleidende verbinding ontstaat. De aardingskabel wordt vervolgens aangesloten op de aansluitklem of -bout van de aardklem.
Wat is het verschil tussen een aardnok en een aardklem?
Het belangrijkste verschil is de manier waarop de verbinding tot stand komt. Een aardnok maakt gebruik van een bout of nokstuk dat in of op de constructie wordt bevestigd en door oppervlaktelagen heen bijt voor direct metaalcontact. Een aardklem omsluit of klemt zich om een object heen zonder dat een permanente bevestiging nodig is.
Samengevat ziet het verschil er als volgt uit:
- Aardnok: vaste bevestiging, bijt door verflagen heen, geschikt voor permanente installaties
- Aardklem: klemverbinding, geen boren nodig, geschikt voor tijdelijke of flexibele toepassingen
- Aardnok: vaak toegepast op profielen en frames als integraal onderdeel van de constructie
- Aardklem: vaak toegepast op buizen, staven en ronde profielen waar demontage gewenst is
Beide componenten zijn bedoeld om een betrouwbare equipotentiaalverbinding te realiseren, maar ze verschillen in montagewijze, toepassingsgebied en het type constructie waarop ze worden gebruikt.
Wanneer kies je voor een aardnok in plaats van een aardklem?
Je kiest voor een aardnok wanneer je een permanente, betrouwbare aardverbinding nodig hebt op een geverfde of geanodiseerde metaalconstructie, waarbij de verbinding deel uitmaakt van de vaste installatie. De aardnok is de betere keuze als het oppervlak moeilijk te reinigen is of als de verbinding niet regelmatig hoeft te worden losgemaakt.
Kies een aardklem wanneer:
- De installatie tijdelijk van aard is of regelmatig wordt aangepast
- Boren of lassen niet mogelijk of wenselijk is
- Het gaat om ronde profielen zoals buizen of staven
- Snelle montage zonder speciaal gereedschap vereist is
In vaste industriële installaties, zoals kabelgoten op Unistrut-profielen of stalen frames in productieomgevingen, is de aardnok doorgaans de meest toegepaste en technisch solide oplossing.
Welke normen en certificeringen gelden voor aarding in metaalconstructies?
Voor aarding in metaalconstructies gelden in Nederland de NEN 1010-norm (laagspanningsinstallaties) en de Europese IEC 60364-serie. Deze normen stellen eisen aan de continuïteit van aardverbindingen, de minimale doorsnede van aardingsgeleiders en de betrouwbaarheid van aansluitpunten zoals aardnokken en aardklemmen.
Belangrijke aandachtspunten vanuit de normen zijn:
- Aardverbindingen moeten een lage weerstand bieden en duurzaam bestand zijn tegen corrosie
- Verbindingen op geverfde of geanodiseerde oppervlakken moeten het basismetaal bereiken, wat de aardnok bij uitstek ondersteunt
- Equipotentiaalverbindingen moeten aantoonbaar zijn en worden gedocumenteerd in het installatiedossier
- Componenten moeten geschikt zijn voor de omgevingscondities, zoals vochtigheid of chemische blootstelling
Naast de NEN 1010 kan in industriële omgevingen ook de ATEX-richtlijn relevant zijn, met name in explosiegevaarlijke zones waar statische ontlading via goede aarding moet worden voorkomen. In dat geval zijn de eisen aan de kwaliteit en continuïteit van de aardverbinding nog strenger.
Hoe wij je helpen met aardnokken en industrial support producten
Wij leveren een breed assortiment industrial support producten, waaronder componenten die direct inzetbaar zijn voor aarding en equipotentiaalverbindingen in industriële constructies. Of je nu op zoek bent naar bevestigingsonderdelen voor Unistrut-profielen, ladderbanen of stalen frames, ons assortiment biedt de juiste oplossingen voor jouw installatie.
Wat wij bieden:
- Uitgebreid assortiment industrial support producten, inclusief bevestigings- en aardingscomponenten
- Maatwerkmogelijkheden voor specifieke constructies en afwijkende maatvoeringen
- Eigen bezorgdienst die producten op de gewenste datum en locatie aflevert
- Snelle levering dankzij een grote voorraad staal- en metaalproducten
- Technisch advies van een ervaren team dat meedenkt over jouw specifieke situatie
Wil je weten welke producten het beste passen bij jouw project? Vraag vrijblijvend een offerte aan of neem contact met ons op. We denken graag met je mee.